Wat is een RI&E precies?
Een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) is een schriftelijk document waarin een werkgever alle veiligheids- en gezondheidsrisico's voor zijn medewerkers in kaart brengt, beoordeelt op kans en effect, en vertaalt naar maatregelen. De RI&E is sinds 1994 wettelijk verankerd in artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet, en geldt voor elke werkgever met personeel. Voor een magazijn betekent dat: van de heftruckchauffeur tot de orderpicker, van de fulltimer tot de uitzendkracht.
De RI&E is geen invulformulier maar een levend document. Hij beschrijft de specifieke werksituatie van uw magazijn op een specifiek moment in de tijd, en moet worden bijgewerkt zodra die situatie verandert. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert bij elk bezoek of een actuele RI&E aanwezig is en op locatie kan worden getoond. Voor wie de basisdefinitie en de drie verplichte onderdelen van een RI&E nog op een rij wil hebben, biedt het artikel wat is een RI&E precies een korte introductie.
Wanneer is een RI&E verplicht?
De RI&E-plicht geldt vanaf de eerste medewerker, zonder ondergrens. Een eenmanszaak met één parttime hulp is net zo verplicht als een distributiecentrum met 200 FTE. Wel verschilt de uitvoering: bedrijven met 25 medewerkers of minder die een door sociale partners erkend branche-instrument gebruiken (zoals het instrument van TLN of Stigas voor logistiek), zijn vrijgesteld van de toetsingsplicht door een kerndeskundige. Onder die grens kan een werkgever ervoor kiezen de RI&E zelf op te stellen in plaats van uit te besteden.
Boven de 25 medewerkers, of bij gebruik van een eigen of niet-erkend instrument, is toetsing door een gecertificeerd kerndeskundige verplicht. In de praktijk schakelen vrijwel alle magazijnen boven de 25 FTE een externe arbo-dienst in, omdat de toetsing en het opstellen meestal in één traject lopen.
Wat moet er in een RI&E staan?
De wet schrijft drie verplichte onderdelen voor: een inventarisatie van risico's, een evaluatie van die risico's, en een plan van aanpak. Elk onderdeel heeft eigen minimumeisen die de Arbeidsinspectie expliciet controleert.
De inventarisatie beschrijft per werkplek, taak of arbeidsmiddel welke risico's er kunnen optreden. Dat varieert van een struikelrisico bij verkeerd gestapelde pallets tot een chronisch knieprobleem door dagelijkse pickwerk op de onderste schap. De evaluatie beoordeelt elk risico op kans (hoe vaak), effect (hoe ernstig) en blootstelling (hoeveel mensen, hoe lang). Veel arbo-diensten gebruiken de Fine & Kinney-methode of de matrix uit de ISO 45001:2018.
Inventarisatie: risico's per werkplek en taak
Begin met een rondgang door het magazijn met een vaste structuur: ontvangst, opslag, picking, verpakking, expeditie, retour. Per zone noteert u welke arbeidsmiddelen worden gebruikt, welke houdingen voorkomen, welke gevaarlijke stoffen aanwezig zijn en welke verkeersbewegingen plaatsvinden. Foto's helpen later bij het uitwerken.
Vergeet de minder zichtbare risico's niet: psychosociale arbeidsbelasting (werkdruk, agressie, ploegendienst), beeldschermwerk op de orderpick-terminals, en het werken met derden zoals chauffeurs en monteurs. Een RI&E die alleen de fysieke veiligheid behandelt, mist een wettelijk verplicht hoofdstuk.
De Arbeidsinspectie publiceert voor logistieke bedrijven een specifieke brochure transport en logistiek met checklists per werkplek. Dat is een goede tweede bron naast het branche-instrument om geen risico over het hoofd te zien.
Evaluatie: kans maal effect maal blootstelling
Elk geïnventariseerd risico krijgt een kwalificatie. De meest gebruikte methode is een 5×5-matrix waarin kans (zeer onwaarschijnlijk tot vrijwel zeker) wordt vermenigvuldigd met effect (verwaarloosbaar tot dodelijk). De uitkomst bepaalt de prioriteit: scores boven 15 vragen om directe actie binnen 4 weken, scores tussen 6 en 15 binnen 6 maanden, en scores onder 6 binnen 12 maanden of opname in een doorlopend programma.
Voor een magazijn liggen typisch hoge scores bij valgevaar van hoogte (orderpicken op stelling), aanrijdgevaar tussen heftruck en voetganger, en fysieke belasting bij repetitief picken op de onderste schap. Deze drie verdienen vrijwel altijd het eerste hoofdstuk in het plan van aanpak.
Hoe maak je een RI&E voor een magazijn? Stappenplan
Een complete RI&E voor een MKB-magazijn doorloopt acht stappen. Met het juiste branche-instrument is dit voor een magazijn van 1.500–5.000 m² in 16–24 uur werk te doen, verdeeld over 2–4 weken doorlooptijd. Voor de rondgang over de werkvloer zelf gebruiken veel magazijnen onze RI&E checklist voor magazijnen als invul-template.
- Kies een instrument. Voor magazijnen erkend: TLN-instrument, Stigas, of de generieke RI&E van het Steunpunt RI&E. Een eigen instrument mag, maar kost extra toetsingstijd.
- Vorm een werkgroep. Minimaal directie, logistiek manager en preventiemedewerker. De OR of personeelsvertegenwoordiging heeft instemmingsrecht (Arbowet artikel 12).
- Voer een rondgang uit. Per zone in het magazijn: ontvangst, opslag, picking, expeditie, retour, kantoor, kantine. Maak foto's en interview minimaal één medewerker per zone.
- Voer de inventarisatie in. Werk per werkplek en per taak, niet per arbeidsmiddel. Hetzelfde risico (bv. valgevaar) kan op meerdere werkplekken voorkomen.
- Beoordeel elk risico. Gebruik kans × effect, met het Fine & Kinney-model of de ISO 45001-matrix. Documenteer de redenering, niet alleen de score.
- Stel het plan van aanpak op. Per risico: maatregel, verantwoordelijke, termijn, budget. Volg de arbeidshygiënische strategie: bron-collectief-individueel-PBM.
- Laat toetsen door een kerndeskundige. Verplicht boven 25 medewerkers of bij eigen instrument. Doorlooptijd 1–3 weken, kosten €350–600.
- Bespreek en publiceer. Bespreek met OR of PVT, deel het document met alle medewerkers en bewaar in het centraal compliance-dossier. Plan jaarlijkse review in.
Een RI&E voor een magazijn: vijf specifieke risicogebieden
Elk magazijn is uniek, maar uit honderden inspectie-rapporten van de Nederlandse Arbeidsinspectie komen vijf risicogebieden naar voren die in vrijwel elke RI&E voor een magazijn met hoge prioriteit eindigen. Wie deze vijf gebieden zorgvuldig uitwerkt, dekt 80% van het risicoprofiel af.
Het zesde gebied (psychosociale arbeidsbelasting) is wettelijk verplicht onderdeel maar wordt in de praktijk vaak onderbelicht. Werkdruk in piekperiodes, ploegendienstbelasting en agressie aan de balie horen er expliciet in.
Valgevaar en werken op hoogte
Orderpicken op stelling, het bedienen van een hoogwerker of het beklimmen van een ladder voor stellingonderhoud zijn de meest voorkomende valrisico's in een magazijn. Vanaf 2,5 meter hoogte is collectieve valbeveiliging verplicht. Voor pick-platforms en orderverzamel-trucks gelden specifieke eisen uit het Arbobesluit hoofdstuk 7.
Fysieke belasting
Repetitief tillen, draaien en bukken bij orderpicken zijn de hoofdoorzaak van langdurig verzuim in magazijnen. De richtwaarde uit de NIOSH-formule is 23 kg in een ideale tilhouding; in een doorsnee picksituatie ligt de praktische bovengrens rond 15 kg. Een RI&E moet per werkplek de tilhouding, frequentie en gewicht beschrijven.
Aanrijdgevaar en intern transport
Heftrucks, reachtrucks en pallettrucks delen vrijwel altijd ruimte met voetgangers. Scheiding van rijbanen, snelheidsbegrenzers, zicht-spiegels en verlichte oversteken zijn typische maatregelen. Een aanrijding tussen heftruck en voetganger leidt in 30% van de gevallen tot blijvend letsel of overlijden.
Wie mag een RI&E opstellen?
De wet stelt geen formele opleidingseis aan degene die de RI&E opstelt. In de praktijk zijn drie routes gangbaar. Een eigen preventiemedewerker stelt de RI&E op met een erkend branche-instrument. Een externe arbo-dienst voert het hele traject uit. Of een hybride model waarin de preventiemedewerker de inventarisatie doet en een externe deskundige de evaluatie en toetsing. De afweging tussen zelf doen en uitbesteden is verder uitgewerkt in ons artikel over een RI&E laten opstellen.
Voor een magazijn met minder dan 25 medewerkers volstaat de eerste route, mits het gebruikte instrument is erkend door de TLN, Stigas of het Steunpunt RI&E. Boven de 25 medewerkers wordt toetsing door een gecertificeerd arbo-kerndeskundige verplicht: een arbeids- en organisatiedeskundige (A&O), arbeidshygiënist, veiligheidskundige of bedrijfsarts.
Toetsing van de RI&E door een kerndeskundige
De toetsing is een onafhankelijke kwaliteitscheck door een gecertificeerd deskundige. Hij beoordeelt drie dingen: of alle relevante risico's zijn geïnventariseerd, of de evaluatie deugdelijk is uitgevoerd, en of het plan van aanpak realistisch en passend is. Een toetsing kost gemiddeld €350–600 en doorloopt in 1–3 weken. Wat een kerndeskundige precies controleert en hoe u de toetsing voorbereidt, leest u in RI&E laten toetsen door een kerndeskundige.
De toetsing is verplicht voor bedrijven met meer dan 25 medewerkers, of bij gebruik van een niet-erkend instrument, of wanneer een ongeval of bijna-ongeval daartoe aanleiding geeft. Een goedgekeurde toetsing is 4 jaar geldig, mits de RI&E in die periode niet ingrijpend wordt gewijzigd.
Plan van aanpak: van risico naar maatregel
Het plan van aanpak is het uitvoeringsdeel van de RI&E en wettelijk verplicht (Arbowet artikel 5 lid 3). Per geïnventariseerd risico beschrijft het: welke maatregel wordt genomen, wie ervoor verantwoordelijk is, wanneer hij klaar is en wat het kost. Een plan van aanpak zonder eigenaar of zonder termijn is geen plan.
De maatregelen volgen de arbeidshygiënische strategie uit Arbowet artikel 3: eerst bron-aanpak (risico wegnemen), dan collectieve maatregelen (rijbaan-scheiding), dan individuele maatregelen (training), pas als laatste persoonlijke beschermingsmiddelen. Een plan van aanpak dat alleen op PBM leunt, voldoet niet aan de wet.
Hoe vaak moet je de RI&E actualiseren?
Een RI&E moet worden bijgewerkt bij elke materiële wijziging in het bedrijf, plus minimaal eens per 4 jaar voor een complete review. In een magazijn betekent een materiële wijziging: nieuwe stellingen of conveyors, een verbouwing, een ander productassortiment, een nieuwe functie of werktijden, of een ongeval.
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert in 2026 actiever op verouderde RI&E's. Een document ouder dan 4 jaar zonder spoor van interne reviews leidt vrijwel altijd tot een waarschuwing of boete. De praktische vuistregel: jaarlijks een korte review, eens per 4 jaar een complete herbeoordeling. Voor de wettelijke nuance plus de praktische triggers per situatie, zie hoe vaak je een RI&E moet bijwerken.
Wat kost een RI&E in 2026?
De marktprijs voor een eenmalige RI&E door een externe arbo-dienst voor een MKB-magazijn van 5–50 medewerkers ligt in 2026 tussen €1.500 en €3.500. Daar komen jaarlijkse actualisatiekosten bovenop van €800–1.200, plus eenmalig €350–600 voor toetsing door een kerndeskundige.
Een RI&E die intern wordt opgesteld via een erkend branche-instrument kost geen externe euro's, maar wel 16–24 uur eigen tijd plus een eventuele toetsing. Voor magazijnen die alle negen wettelijke verplichtingen (RI&E, BHV, brandblusserkeuring, stellinginspectie, heftruckkeuring, NEN 3140, AED, noodverlichting en EHBO) willen onderbrengen in één bundel, is een maandelijks abonnement per locatie gebruikelijk — meestal aanzienlijk voordeliger dan losse offertes. Voor een uitgebreide marktprijsvergelijking per bedrijfsgrootte, zie ons overzicht van RI&E kosten in 2026.
| Optie | Eenmalig | Jaarlijks | Toetsing |
|---|---|---|---|
| Zelf opstellen, branche-instrument | €0 | €0 | €350-600 |
| Externe arbo-dienst, los traject | €1.500-3.500 | €800-1.200 | Inbegrepen |
| Bundel 9 verplichtingen (Envora) | — | Maandabonnement per locatie | Inbegrepen |
Boetes en aansprakelijkheid bij een ontbrekende RI&E
De Nederlandse Arbeidsinspectie hanteert in 2026 een normbedrag van €4.500 voor het volledig ontbreken van een RI&E, en €750–1.500 voor het ontbreken van het plan van aanpak of voor het niet getoetst zijn. Voor bedrijven met minder dan 50 medewerkers gelden reductiepercentages tussen 10% en 50%, maar bij recidive komt 50–100% bovenop het normbedrag.
Bij een arbeidsongeval kan het ontbreken of onvolledig zijn van de RI&E leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder onder artikel 7:658 BW. De verzekeraar weigert in dat geval vaak dekking. Een actuele RI&E is daarmee niet alleen wettelijk verplicht, maar ook financieel én juridisch een fundament onder de bedrijfsvoering.
Een RI&E voorbeeld voor een magazijn
Een ingevuld RI&E-voorbeeld helpt om een gevoel te krijgen van de gewenste detailniveau. Een goede RI&E voor een MKB-magazijn telt typisch 40–80 pagina's, met 60–150 geïnventariseerde risico's, en een plan van aanpak van 25–60 maatregelen verspreid over 1–4 jaar.
Het Steunpunt RI&E publiceert op rie.nl/voorbeelden een aantal anonieme voorbeelden per branche, waaronder transport en logistiek. Voor magazijnen specifiek zijn de TLN-instrumenten een goed startpunt; zij genereren een gestandaardiseerd document dat door de meeste arbo-diensten wordt herkend. Een uitgewerkt voorbeeld van structuur en inhoud per onderdeel staat in ons artikel RI&E voorbeeld voor een magazijn.
Rekenvoorbeeld kostenvergelijking — magazijn 25 FTE, 3.500 m²
Losse RI&E (extern) eenmalig €2.500, jaarlijks €1.000, toetsing €500. Daarbovenop voor de overige 8 wettelijke verplichtingen losse keurders met gemiddeld €3.000–6.000 per jaar. Totaal jaar 1: €7.000–10.000. Totaal jaar 2 en verder: €4.000–7.000.
Envora-bundel: een maandelijks abonnement per locatie waarin RI&E, toetsing, jaarlijkse update én alle overige 8 verplichtingen zijn opgenomen. Bedrijven die nu losse keurders inhuren zien doorgaans een significante kostenbesparing én de jaarlijkse piekfacturen verdwijnen.
Conclusie: van losse offertes naar één compliance-dossier
De RI&E is geen vinkje, maar het kerndocument waar alle andere magazijn-verplichtingen aan opgehangen worden. BHV-plan, keuringsfrequenties, ploegendienst-rooster: ze rusten allemaal op de risico's die de RI&E heeft geïnventariseerd. Een actuele, getoetste RI&E maakt elke andere keuringsplicht logisch en verdedigbaar.
Voor magazijnen die niet bij elke verplichting opnieuw 3 offertes willen vergelijken, biedt een gebundelde aanpak rust en voorspelbaarheid. Eén document, één jaarprijs, één aanspreekpunt voor de RI&E plus de overige acht verplichtingen. Het verschil tussen versnipperd compliance-werk en een inspectie-proof dossier zit niet in de wet, maar in hoe je de uitvoering organiseert.
Veelgestelde vragen
Ja. De RI&E-plicht geldt vanaf de eerste medewerker. Wel is de uitvoering lichter: bij 25 medewerkers of minder hoeft de RI&E niet te worden getoetst door een kerndeskundige, mits een door werkgevers- en werknemersorganisaties erkend branche-instrument is gebruikt. Voor een magazijn van 5 FTE volstaat dan een digitale RI&E uit een erkend instrument plus een eigen plan van aanpak.
Een eerste, complete RI&E voor een magazijn van 1.500–5.000 m² kost gemiddeld 16–24 uur werk. Daarvan is 3–6 uur inventarisatie op de werkvloer (rondgang, gesprek met de logistiek manager, foto's), 4–8 uur uitwerking en risicobeoordeling, 4–6 uur plan van aanpak en eindrapport, en 1–2 uur eindbespreking met de directie. Een externe arbo-dienst rekent doorgaans 2–4 weken doorlooptijd.
De RI&E inventariseert en beoordeelt risico's: wat kan er misgaan, hoe groot is de kans, hoe ernstig is het effect. Het plan van aanpak vertaalt die risico's naar concrete maatregelen, met een verantwoordelijke en een termijn per maatregel. Het plan van aanpak is wettelijk verplicht onderdeel van de RI&E (Arbowet artikel 5 lid 3) en mag niet ontbreken; zonder plan van aanpak is een RI&E juridisch onvolledig.
U mag uw eigen RI&E opstellen, mits u gebruikmaakt van een erkend branche-instrument als u 25 medewerkers of minder heeft. Voor magazijnen is het instrument van de TLN of van Stigas geschikt. Bij meer dan 25 medewerkers moet de RI&E door een gecertificeerd kerndeskundige (arbo-deskundige met diploma) worden getoetst. In de praktijk besteden veel magazijnbedrijven het hele traject uit, omdat de tijdsinvestering zwaarder weegt dan het verschil in kostprijs.
Een RI&E moet worden bijgewerkt bij elke materiële wijziging in het bedrijf. Voor een magazijn betekent dat: nieuwe stellingen of conveyors, een verbouwing, een ander productassortiment, een nieuwe functie of werktijden, of na een ongeval of bijna-ongeval. Een vuistregel die de Arbeidsinspectie hanteert is minimaal eens per 4 jaar een complete review, ook als er ogenschijnlijk niets is veranderd. Een jaarlijkse check houdt het document werkbaar en voorkomt grote aanpassingen.
Het ontbreken van een RI&E is een directe overtreding van Arbowet artikel 5. De Inspectie SZW hanteert een normbedrag van €4.500 voor het volledig ontbreken, en €750–1.500 voor het ontbreken van het plan van aanpak of voor het niet getoetst zijn. Bij een ongeval kan de boete worden vermenigvuldigd met factor 2 tot 5. Voor magazijnen met minder dan 50 medewerkers gelden reductiepercentages tussen 10% en 50%, afhankelijk van de bedrijfsgrootte.
Marktprijzen voor een eenmalige RI&E door een externe arbo-dienst liggen tussen €1.500 en €3.500 voor een MKB-magazijn van 5–50 medewerkers. Daar bovenop komt €800–1.200 per jaar voor de jaarlijkse actualisatie en €350–600 voor toetsing door een kerndeskundige. Een complete bundel waarin RI&E, toetsing, jaarlijkse update en de overige acht magazijnverplichtingen samen worden opgepakt, wordt doorgaans als maandelijks abonnement per locatie afgerekend — vaak voordeliger dan losse offertes bij elkaar opgeteld.
Ja. De RI&E moet de risico's beschrijven voor iedereen die op de arbeidsplaats werkt, inclusief uitzendkrachten, zzp'ers, stagiairs en bezoekers. Voor uitzendkrachten geldt aanvullend dat de inlenende werkgever (u dus) verplicht is hen vóór hun eerste werkdag schriftelijk te informeren over de specifieke risico's en getroffen maatregelen. Dit document heet een doorgeleidings-RI&E of arbo-paragraaf en hoort bij elke uitzendovereenkomst.
