De kern van NEN-EN 15635
De NEN-EN 15635 is de Europese standaard voor het veilig gebruik, onderhoud en inspectie van stalen opslagsystemen. In Nederland vormt hij samen met het Arbobesluit artikel 7.4a en de NPR 5055-1 het juridische raamwerk waarbinnen elke magazijnstelling valt.
De kern is eenvoudig: wie stalen opslagsystemen gebruikt, moet ze systematisch inspecteren, schade classificeren volgens een stoplicht-model, en de inspectieresultaten vastleggen. Het gaat niet om een jaarlijks vinkje, maar om een doorlopend regime met dagelijkse, wekelijkse en jaarlijkse lagen. Stellinginspectie is bovendien een van de risicogebieden die expliciet in elke RI&E voor je magazijn wordt opgenomen: zonder die koppeling met de RI&E mist het inspectie-regime zijn juridische context.
Voor een magazijn of distributiecentrum betekent dit dat elke palletstelling, legbordstelling en mezzanine op uw locatie onder de scope valt. Ook tijdelijk ingehuurde stellingen voor een e-commerce piek rond Black Friday of Sinterklaas zijn niet uitgezonderd: de werkgever die het arbeidsmiddel laat gebruiken is verantwoordelijk, ook bij huur.
Welke stellingen onder de norm vallen
NEN-EN 15635 is breed van scope. Alle stalen opslagsystemen die mechanisch worden beladen vallen eronder. In een magazijn komt dat concreet neer op:
- Palletstellingen (inclusief draagliggerstellingen)
- Doorrolstellingen (flow rack / gravity feed)
- Push-back stellingen
- Verrijdbare stellingen (mobiele rails)
- Drive-in / drive-through stellingen
- Legbordstellingen voor handmatige picking
- Cantileverstellingen voor lange goederen
- Mezzanines en tussenvloeren van staal
Een doorsnee MKB-distributiecentrum van 5.000 m² telt al snel 120 tot 180 secties palletstelling. Bij e-commerce fulfilment met gemengd assortiment (groot volume plus kleinverpakking) loopt dat op richting 200 secties, verdeeld over palletniveaus en pick-niveaus.
Wie tijdens piekmaanden extra stellingen bijzet, vergeet vaak dat die ook direct onder NEN-EN 15635 vallen. Een huurstelling die op 1 oktober wordt opgesteld moet vóór eerste gebruik door een expertkeurder zijn gecontroleerd op montage, verankering en belastbaarheid. De verhuurder levert een keuringsbewijs mee; bewaar dat bij de objectregistratie samen met de reguliere stellinginspectie, zodat een Arbeidsinspectie-controle geen verschil ziet tussen vaste en tijdelijke stellingen.
Het getrapte inspectieregime
NEN-EN 15635 schrijft een getrapt regime voor met vier inspectieniveaus. Elk niveau heeft een eigen verantwoordelijke en een eigen frequentie.
| Niveau | Frequentie | Door wie | Vastlegging |
|---|---|---|---|
| Directe schademelding | Elk incident | Elke medewerker op de vloer | Interne registratie, direct doorgeven aan PRSES |
| Visuele inspectie | Wekelijks | PRSES (intern) | Schriftelijk rapport per week |
| Gedetailleerde inspectie | Maandelijks | Technisch competente medewerker | Uitgebreide rapportage met meetinstrumenten |
| Expertkeuring | Minimaal jaarlijks | Externe, BMWT-gecertificeerde keurder | Juridisch bewijsstuk voor Arbeidsinspectie |
De wekelijkse controle door de PRSES is het moment waarop de meeste problemen worden ontdekt. De jaarlijkse expertkeuring is het moment waarop het bewijsstuk wordt geproduceerd dat tijdens een inspectie-bezoek overlegd moet kunnen worden.
Bij intensief gebruik wordt de jaarlijkse frequentie in de praktijk vaak verkort. Magazijnen met 24/7-ploegendienst, reachtrucks in smalle gangen onder 2,7 meter, of koelomgevingen met vorstcycli doen er verstandig aan halfjaarlijks of per kwartaal een expertkeuring in te plannen.
De PRSES-rol
De norm schrijft voor dat elk magazijn een Person Responsible for Storage Equipment Safety (PRSES) aanwijst. In Nederland is die rol vaak belegd bij de logistiek manager, veiligheidsdeskundige of een senior warehouse teamleider.
De PRSES heeft drie concrete verantwoordelijkheden:
- Wekelijkse visuele inspectie. Rondgang langs alle stellingen, met aandacht voor aanrijdschade, missende borgpinnen, scheefstand en verkeerd geplaatste pallets.
- Schademeldingen coördineren. Elke melding vanaf de vloer moet binnen 24 uur door de PRSES worden beoordeeld en geclassificeerd.
- Dossier bijhouden. Wekelijkse rapporten, maandelijkse detailinspecties, en de jaarlijkse expertkeuring moeten per object herleidbaar zijn.
De PRSES hoeft geen formeel diploma te hebben, maar moet wel aantoonbaar getraind zijn. In de praktijk volgen PRSES'en een tweedaagse cursus rack-inspectie (aangeboden door onder andere Nieuwhuis, Blom, en diverse leveranciers), waarna ze de norm en de classificatie-tabel beheersen. Wie nog geen actuele RI&E heeft waarin stellingrisico's zijn geïnventariseerd, regelt eerst die basis — zie ons stappenplan om een RI&E te laten opstellen.
Een PRSES aanwijzen zonder tools werkt niet. Wat wel werkt: een inspectie-rondgang per hal plannen op een vast moment (bijvoorbeeld vrijdagmiddag), elke stelling per object-ID in een mobiele app aflopen, en beschadigde secties direct fotograferen. Drie uur per week voor een distributiecentrum met 150 secties is realistisch en maakt de jaarlijkse expertkeuring een formaliteit in plaats van een ontdekkingsreis.
Classificatie groen/oranje/rood
NEN-EN 15635 gebruikt een stoplichtmodel om schade te classificeren. Elke schade-observatie wordt in één van drie categorieën ingedeeld, met een bijbehorende reactietijd.
| Kleur | Betekenis | Reactie | Reactietijd |
|---|---|---|---|
| Groen | Lichte schade, draagvermogen niet verminderd | Noteren, volgende inspectie monitoren | Geen directe actie |
| Oranje | Matige schade, reparatie nodig | Inplannen reparatie; bij geen actie wordt status automatisch rood | Binnen 4 weken |
| Rood | Ernstige schade, veiligheid in het geding | Stelling direct leeghalen, zone afzetten, pas gebruiken na reparatie | Direct |
De oranje-naar-rood escalatie na vier weken is geen interpretatie maar een harde regel in de norm. Wie een oranje-gelabelde stelling laat staan zonder actie, heeft vier weken later volgens de norm een rode stelling — met alle aansprakelijkheidsgevolgen.
In een e-commerce-context maakt dit verschil. Een oranje label op 5 november betekent: repareren vóór 3 december. Dat valt midden in de Sinterklaas-piek. Oranje labels die in september worden geconstateerd zijn dus beter vóór oktober afgehandeld — anders loop je risico op stillegging precies wanneer doorvoer cruciaal is.
Eisen aan de expertkeurder
De jaarlijkse expertkeuring moet worden uitgevoerd door een deskundige met aantoonbare kwalificaties. De Arbeidsinspectie hanteert drie harde eisen:
- BMWT-certificering voor rack-inspecteurs (keurmerk van de branchevereniging voor materieel en werktuigen)
- Minimaal 5 jaar aantoonbare ervaring met rack-inspectie volgens NEN-EN 15635
- Werktuigbouwkundige achtergrond of vergelijkbaar technisch niveau
Op 30 maart 2026 heeft BMWT in overleg met de Arbeidsinspectie de keuringssystematiek aangescherpt. Keurders moeten nu ook een actueel registratienummer kunnen tonen en jaarlijks bijscholing volgen. Dat betekent: bij het opvragen van een keuringsbewijs hoort u altijd het BMWT-nummer en de geldigheidsdatum van de certificering van de keurder erbij te krijgen.
Wie een nieuwe keuringspartij inhuurt, vraagt standaard om de certificering. Een bedrijf dat het BMWT-nummer niet meteen kan mailen, of waar het nummer bij verificatie op de BMWT-site niet wordt herkend, is geen valide keurder. Bij een inspectie-bezoek levert dat direct problemen op, ook als de inhoudelijke keuring prima was uitgevoerd: zonder erkende keurder is het bewijsstuk juridisch zwak.
Wat een inspecteur controleert
Een jaarlijkse expertkeuring van een middelgroot distributiecentrum duurt doorgaans drie tot vier uur voor 150 secties. De keurder loopt elke sectie na op de volgende punten:
- Aanrijdschade aan staanders onder de 1 meter: indeuking, verbuiging, scheuring
- Verbuiging van liggers: doorbuiging meer dan 1/200 van de lengte = afgekeurd
- Missende of beschadigde borgpinnen bij de liggers
- Vloerverankering: losse of afgebroken ankerbouten
- Typeplaten: aanwezig en leesbaar met merk, type, maximale belasting
- Belading: pallets binnen draagvermogen, correct geplaatst, niet overstekend
- Aanrijdbescherming: hoekbeschermers en eindbeschermers aanwezig en intact
- Configuratie: stelling staat loodrecht, liggers horizontaal, geen onbevoegde aanpassingen
- Omgeving: verlichting voldoende, vloer schoon, geen obstakels voor heftrucks
Een typisch keuringsrapport bevat per sectie een foto, een classificatie (groen/oranje/rood) en een herstel-aanbeveling voor oranje en rode items. Goede keurders leveren het rapport binnen 5 werkdagen digitaal op, inclusief een totaaloverzicht per hal.
Aanrijdschade: direct beoordelen
In magazijnen met intensief heftruckverkeer komt aanrijdschade vrijwel dagelijks voor. Een lichte tik tegen een staander ziet er vaak onschuldig uit, maar de interne constructie van een palletstelling kan door één klap zijn draagvermogen met 20 tot 40 procent verliezen zonder dat het aan de buitenkant zichtbaar is.
NEN-EN 15635 is hier onverbiddelijk: na elke aanrijding moet de stelling vóór hergebruik worden beoordeeld. Dat is geen formaliteit. Bekende cases uit het verleden laten zien dat een niet-beoordeelde stelling drie tot zes maanden na de aanrijding alsnog kan bezwijken, vaak bij een piekbelasting en meestal met zwaar letsel tot gevolg.
De praktische workflow na een aanrijding:
- Leghoede stelling onmiddellijk — pallets naar een veilige zone, sectie afzetten met linten
- Roodmarkering in het objectregister — de PRSES registreert direct, elke medewerker ziet bij een QR-scan dat de sectie niet te gebruiken is
- Beoordeling door erkend keurder binnen 48 uur (bij grote magazijnen met vaste keuringspartij doorgaans binnen 24 uur)
- Reparatie of vervanging voordat de sectie weer in gebruik gaat
- Hercontrole na reparatie, pas dan groen markeren
Aanrijdingen gebeuren het vaakst op vrijdagmiddag, in de laatste twee uur van een ploegendienst, en in smalle gangen onder 3 meter. Een QR-sticker op elke staander die via een telefoon direct naar een meldformulier linkt, verlaagt de drempel om te melden. Bij een geanonimiseerd meldsysteem (zonder schuldvraag) verdubbelt de meldingsbereidheid in de meeste organisaties binnen drie maanden. Wat niet gemeld wordt, wordt niet beoordeeld, en dat is precies hoe verborgen scheuren zes maanden later alsnog bezwijken.
Boetes en aansprakelijkheid
Overtreding van de inspectieplicht valt onder de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving. Ontbrekende stellinginspectie valt doorgaans in categorie 4 of 5: normbedragen van €4.500 tot €9.000 per overtreding, voordat correctie voor bedrijfsgrootte en vermenigvuldigingsfactoren zijn toegepast.
Bij een ongeval komen er harde vermenigvuldigers overheen:
- x4 bij blijvend letsel of ziekenhuisopname
- x5 bij dodelijk letsel
- x2 bij structureel genegeerde veiligheid (oranje labels niet opgevolgd, aanrijdingen niet beoordeeld)
De werkgever is daarnaast persoonlijk aansprakelijk. De bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering keert bij aantoonbare nalatigheid doorgaans niet uit: een roodgelabelde stelling die niet werd afgezet, of een aanrijdschade die niet werd beoordeeld, wordt als "opzettelijk veronachtzamen" uitgelegd.
Rekenvoorbeeld: een distributiecentrum met 80 medewerkers krijgt na een ongeval met een afgekeurde stelling een boete van €9.000 (categorie 4). Bedrijfsgrootte-correctie: -40% = €5.400. Blijvend letsel: x4 = €21.600. Recidive (eerdere waarschuwing genegeerd): +100% = €43.200 uiteindelijke boete. Daarbovenop komt de civielrechtelijke claim van de gewonde medewerker.
Vier bouwstenen voor stelling-compliance
Voor een magazijn of distributiecentrum met meer dan 50 stellingsecties is ad-hoc werken met losse keurders en e-mailrapporten niet langer houdbaar. De praktijk-aanpak voor NEN-EN 15635-compliance bestaat uit vier lagen:
- Inventariseer elk object met een uniek ID. Elke staander, elke ligger, elke sectie krijgt een QR-sticker. Zonder objectregister kun je geen schadehistorie bijhouden en kan een keurder bij terugkomst niet zien wat er is veranderd.
- Wijs een PRSES aan en train hem. Interne verantwoordelijke met twee- of driedaagse rack-inspectiecursus. Wekelijkse rondgang ingepland in de agenda, niet "als er tijd is".
- Plan de jaarlijkse expertkeuring proactief. Ver weg van Q4. Februari tot juni is ideaal: rustige periode, keurders beschikbaar, genoeg tijd om oranje labels vóór Black Friday te repareren.
- Centraliseer de documentatie digitaal. Elk keuringsbewijs per object bereikbaar via QR-scan. Wekelijkse PRSES-rapporten gekoppeld aan het object. Een Arbeidsinspecteur die binnenkomt ziet binnen 30 seconden het volledige dossier per sectie.
Deze vier lagen zijn precies wat compliance-as-a-service aanbieders voor magazijnen regelen: objectinventarisatie in één portaal, wekelijkse PRSES-checks gefaciliteerd via mobiele app, externe keurders gepland en gedocumenteerd, en het complete dossier inspectie-proof. Voor een complete kruislijst tussen stellinginspectie en de overige negen risicogebieden in een magazijn, zie de RI&E checklist voor magazijnen.
De grootste winst zit vaak in het voorkomen van stillegging in Q4. Wie zijn stellingen in mei laat keuren, heeft vijf maanden om oranje-labels te laten repareren vóór Black Friday. Wie wacht tot november, moet kiezen tussen doordraaien met een roodgelabelde stelling (illegaal) of een deel van het magazijn stilleggen tijdens de drukste weken van het jaar. Planning maakt het verschil tussen een formaliteit en een operationele crisis.
Veelgestelde vragen
Ja, indirect. De norm zelf is een Europese standaard, maar via Arbobesluit 7.4a en de Arbowet is het de facto verplicht voor elke werkgever met stalen opslagsystemen. Een inspecteur vraagt in de praktijk naar een keuringsbewijs volgens NEN-EN 15635, omdat dat de concrete invulling is van de 7.4a-keuringsplicht.
Ja en nee. Een interne PRSES mag (en moet) wekelijkse visuele inspecties uitvoeren. De jaarlijkse expertkeuring moet door een externe, BMWT-gecertificeerde keurder met minimaal 5 jaar ervaring worden gedaan. Die externe keuring levert het bewijsstuk dat u op locatie moet kunnen tonen.
Minimaal één keer per 12 maanden door een externe expert. Daarnaast eist NEN-EN 15635 wekelijkse visuele inspecties door de PRSES, directe melding van elke schade, en een extra beoordeling na elke aanrijding of wijziging. Bij intensief gebruik (ploegendienst, reachtrucks in smalle gangen) wordt halfjaarlijks expertkeuren aangeraden.
Het label wordt automatisch rood. Rood betekent: direct stelling leeghalen, zone afsluiten, reparatie of vervanging vóór ingebruikname. Wanneer u rood negeert en er gebeurt een ongeval, bent u als werkgever aantoonbaar nalatig: de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering kan dekking weigeren en de Arbeidsinspectie legt een vermenigvuldigde boete op.
Directe opvolging in drie stappen: (1) leg de betrokken stelling leeg en zet de zone af, (2) meld bij de PRSES en laat het object roodgemarkeerd in uw registratie zetten, (3) schakel een erkende keurder in voor inspectie vóór hergebruik. Ook bij ogenschijnlijk lichte schade: een verborgen scheur kan maanden later alsnog tot bezwijken leiden.
In principe de werkgever, persoonlijk. Als het ongeval voortkomt uit een stelling die niet werd geïnspecteerd, een oranje label dat niet werd gerepareerd, of aanrijdschade die niet werd beoordeeld, kan de werkgever strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld. De bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering sluit in die gevallen doorgaans uit.
Alleen als u aantoonbaar deskundig bent én de configuratie na verplaatsing opnieuw wordt geïnspecteerd. Artikel 7.4a lid 2 van het Arbobesluit vereist keuring na elke montage op een nieuwe locatie. In de praktijk: verplaatsen zonder expertcheck achteraf betekent dat de stelling niet meer aan de norm voldoet en in een Arbeidsinspectie-controle wordt afgekeurd.
