Wat een NEN 3140-keuring van een laadstation inhoudt
Een NEN 3140-keuring van een laadstation is een periodieke inspectie van de elektrische veiligheid van je laadplek. Een inspecteur beoordeelt of de installatie en de aangesloten laders veilig zijn om mee te werken, en of ze nog voldoen aan de eisen. De keuring bestaat uit een visuele inspectie en metingen.
Het laadstation is namelijk geen los apparaat, maar een elektrische installatie met bekabeling, een verdeelinrichting en meerdere laders die soms uren achtereen onder belasting staan. Juist die combinatie van hoge stroom en langdurig gebruik maakt periodieke controle belangrijk. Hoe de inspectie in het algemeen verloopt, lees je in de NEN 3140-inspectie.
Waarom laadstations onder NEN 3140 vallen
NEN 3140 is de norm voor veilige bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties. De norm regelt onder meer de periodieke inspectie van elektrische installaties en van elektrische arbeidsmiddelen. Een laadstation valt onder beide: de vaste aansluiting en bekabeling zijn onderdeel van de installatie, en de laders zijn elektrische arbeidsmiddelen.
Daarmee hoort de laadplek net zo goed in de keuringsronde als de meterkast, de machines en de verdeelkasten. In de praktijk wordt de laadplek nog wel eens vergeten, omdat hij losstaat van de productie. Dat is een risico, want een oververhitte aansluiting of beschadigde kabel op een laadplek is een reële brandoorzaak. Wat onder de keuring van arbeidsmiddelen valt, staat in NEN 3140 voor arbeidsmiddelen.
De wettelijke basis
De verplichting zelf staat niet in NEN 3140, maar in het Arbeidsomstandighedenbesluit. Dat verplicht werkgevers om elektrische installaties en arbeidsmiddelen in een veilige staat te houden en periodiek te laten keuren door een deskundige. De wet noemt geen norm bij naam, maar laat de invulling aan de stand van de techniek.
NEN 3140 is in Nederland de algemeen aanvaarde manier om aan die eis te voldoen. Wie de laadplek volgens deze norm laat inspecteren, kan aantonen dat de elektrische veiligheid is geborgd. Dat de keuring in bredere zin verplicht is, lees je in is een NEN 3140-keuring verplicht.
Vaste installatie of arbeidsmiddel?
Bij een laadstation lopen twee categorieën door elkaar, en dat is belangrijk voor de keuring. De vaste bekabeling, de wandcontactdozen en de verdeelinrichting horen bij de elektrische installatie. De laders, verlengsnoeren en losse voedingen worden beoordeeld als elektrisch arbeidsmiddel.
Voor een volledige keuring moeten beide worden meegenomen. Een keuring die alleen de vaste installatie beoordeelt en de laders overslaat, dekt de laadplek niet volledig. Andersom geeft het keuren van losse laders zonder de vaste aansluiting ook een incompleet beeld. Wie de keuring mag uitvoeren, lees je in de vakbekwaam persoon bij NEN 3140.
Wat wordt er gekeurd
De inspectie begint met een visuele controle. De inspecteur kijkt naar de staat van kabels, stekkers en aansluitpunten, naar tekenen van oververhitting of beschadiging, en naar de opstelling van de laadplek. Losse of verkleurde aansluitingen en geïmproviseerde verlengsnoeren zijn klassieke aandachtspunten.
Daarna volgen de metingen. Denk aan de controle van de aardverbinding, de isolatieweerstand en de werking van de aardlekbeveiliging. Deze metingen tonen gebreken die je met het oog niet ziet. De uitkomst leg je vast in een keuringsrapport, waarvan je een opzet vindt bij het NEN 3140-rapport.
Hoe vaak keuren
NEN 3140 schrijft geen vaste keuringstermijn voor, maar werkt met een risicogerichte frequentie. Het gebruik, de omgeving en de staat van de installatie bepalen samen hoe vaak inspectie nodig is. Een intensief gebruikte laadplek in een stoffige of vochtige omgeving vraagt een kortere interval dan een lichte, schone situatie.
De installatieverantwoordelijke stelt de frequentie vast en onderbouwt die keuze. Een laadstation dat dag en nacht draait, verdient extra aandacht omdat de belasting en dus de slijtage hoog zijn. Hoe je de frequentie bepaalt, lees je in de NEN 3140-keuringsfrequentie.
Verschil met de NEN 1010
Rond laadstations worden NEN 3140 en NEN 1010 nogal eens verward. NEN 1010 is de norm voor het ontwerp en de aanleg van een elektrische installatie. Wanneer je een nieuw laadstation laat aanleggen, wordt dat volgens NEN 1010 ontworpen en bij oplevering geïnspecteerd.
Daarna neemt NEN 3140 het over. Die norm gaat over het veilig blijven gebruiken en het periodiek inspecteren gedurende de levensduur. De twee normen sluiten dus op elkaar aan: NEN 1010 voor de eerste oplevering, NEN 3140 voor het onderhoud daarna. Het volledige onderscheid staat in het verschil tussen NEN 1010 en NEN 3140.
Samenhang met PGS 37-1 en accu-opslag
Steeds meer magazijnen stappen over op lithium-ion-accu's voor hun heftrucks. Dat verandert het risico op de laadplek. Naast de elektrische veiligheid komt dan de brandveiligheid van de accu's zelf in beeld, met aandacht voor opstelling, ventilatie en scheiding van andere opslag.
Voor die brandveilige inrichting is PGS 37-1 richtinggevend. De NEN 3140-keuring blijft nodig voor de elektrische kant van de laadplek, maar dekt niet vanzelf het brandrisico van de accu's. Beide sporen horen bij elkaar. Meer hierover lees je in PGS 37-1 voor laadstations en het opslaan van lithium-ion-accu's.
Zo pak je het aan
Neem de laadplek expliciet mee in je overzicht van te keuren elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Zorg dat de installatieverantwoordelijke de frequentie heeft vastgesteld en dat er een actueel keuringsrapport is. Laat gebreken die uit de keuring komen ook echt opvolgen, want een rapport zonder opvolging lost niets op.
Combineer de keuring waar mogelijk met de bredere elektrakeuring van je pand, zodat je niet voor elke installatie apart een inspecteur laat komen. De basis staat en valt met een compleet register, ondersteund door een actuele versie van de norm en een deskundige uitvoerder.
Zo regel je het met Envora
Bij een inventarisatie van je magazijn kijkt Envora niet alleen naar de voor de hand liggende installaties, maar ook naar plekken die vaak worden vergeten, zoals de laadstations. Ontbreekt er een keuring, of is de laatste inspectie verlopen, dan komt dat concreet aan het licht.
Je krijgt een overzicht van welke elektrische installaties en arbeidsmiddelen gekeurd zijn, wat aan een herkeuring toe is en waar de prioriteiten liggen. Zo weet je zeker dat de elektrische veiligheid van je magazijn compleet is geborgd, tot aan de laadplek toe. Voor de wettelijke achtergrond kun je terecht bij het Arboportaal.
Veelgestelde vragen
Ja. Een laadstation is een elektrische installatie met bijbehorende laders en bekabeling. Daarmee valt het onder de periodieke inspectie van elektrische installaties en arbeidsmiddelen volgens NEN 3140. De laadplek hoort dus mee in de keuringsronde van je magazijn, net als de meterkast en de machines.
Er is geen vaste wettelijke termijn. NEN 3140 werkt met een risicogerichte frequentie, waarbij het gebruik, de omgeving en de staat van de installatie bepalen hoe vaak inspectie nodig is. Voor een intensief gebruikt laadstation in een stoffige of vochtige omgeving is een kortere interval logisch dan voor een lichte, schone situatie.
NEN 1010 gaat over het ontwerp en de aanleg van de elektrische installatie, dus over de eerste oplevering. NEN 3140 gaat over het veilig blijven gebruiken en het periodiek inspecteren daarna. Een nieuw laadstation wordt volgens NEN 1010 aangelegd en opgeleverd, en valt vervolgens onder de periodieke NEN 3140-inspectie.
De vaste installatie en de aangesloten laders horen beide bij de inspectie. Verplaatsbare laders en snoeren worden als elektrisch arbeidsmiddel beoordeeld, terwijl de vaste bekabeling en verdeelinrichting bij de installatie horen. Zo dekt de keuring de hele laadplek, van de aansluiting tot de lader.
Dan komt er naast de elektrische veiligheid ook brandveiligheid bij kijken. Lithium-ion-laadplekken vragen aandacht voor opstelling, ventilatie en scheiding van andere opslag, waarbij PGS 37-1 richtinggevend is. De NEN 3140-keuring blijft nodig voor de elektrische kant, maar dekt niet vanzelf het brandrisico van de accu's.
