PGS 37-1 laadstation magazijn: eisen voor heftruckaccu's, BEV en intern transport

Wat is PGS 37-1 en wanneer geldt het voor uw laadstation?

PGS 37-1 is een onderdeel uit de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen die de eisen vastlegt voor lithium-ion-accu-installaties boven 20 kWh, inclusief batterij-energieopslag (BESS) en laadstations voor lithium-ion-accu's. De norm is gepubliceerd in 2025 en wordt per 1 januari 2027 wettelijk verplicht via het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) onder de Omgevingswet. Voor laadstations betekent dit: zodra uw oplaadruimte op enig moment 20 kWh of meer lithium-ion-accu's tegelijk laadt, valt u onder de PGS 37-1 eisen.

Voor een magazijn met heftrucks komt deze grens snel in zicht: vier moderne lithium-ion-heftrucks met elk een 6 kWh-batterij in laden-modus = 24 kWh totaal, dus PGS 37-1. Voor een DC met BEV-vrachtwagens (Battery Electric Vehicle, 200-400 kWh per accu) is het al bij één voertuig overtuigend boven de grens. Onder 20 kWh totaal valt u onder de generieke arbo- en brandveiligheids-eisen, met de zorgplicht uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) als bovenliggend kader.

Drie laadstation-scenario's onder PGS 37-1

PGS 37-1 onderscheidt drie schaal-scenario's voor laadstations, elk met eigen eisen voor compartimentering, ventilatie en monitoring. Scenario 1: kleine oplaadruimte (tot 50 kW totale laadcapaciteit, 1-3 laadpunten). Typisch voor MKB-magazijn met 2-3 heftrucks. Eisen: aparte oplaadzone duidelijk gemarkeerd met vloer-markering en bewegwijzering, REI 30 brandwerende scheiding van pallet-opslag of stelling, eenvoudige mechanische ventilatie (2 luchtwisselingen per uur), rookmelder gekoppeld aan akoestisch alarm.

Scenario 2: middel-oplaadruimte (50-250 kW, 4-12 laadpunten). Typisch voor middelgroot DC of magazijn met 6-15 elektrische heftrucks. Eisen: dedicated oplaadruimte met REI 60 brandcompartimentering, mechanische ventilatie van 3 luchtwisselingen per uur, automatische rookdetectie gekoppeld aan uitschakeling van laad-stroom, retentie-bak voor eventuele lekkage of bluswater, BMS-monitoring met centrale alarm-uitgang.

Scenario 3: grote oplaadruimte (boven 250 kW, 12+ laadpunten of BEV-laadinfrastructuur). Typisch voor grote DC's en logistieke knooppunten met elektrische zware vracht. Eisen: dedicated laad-hal met REI 90 brandcompartimentering, ventilatie van 5 luchtwisselingen per uur met overdruk-functie bij detectie, geavanceerd brandbestrijdings-systeem (typisch fire-suppressie met aerosol of gas in plaats van water-sprinkler vanwege risico op lithium-water-reactie), continue monitoring met 24/7 alarm-doorzet naar BHV of een externe meldkamer.

Opstellingseisen: afstanden en brandcompartiment

De fysieke opstelling van een laadstation onder PGS 37-1 volgt vier harde eisen. Eis 1: afstand tot pallet-opslag of stelling. Minimaal 2,5 meter vrije ruimte tussen een laadpunt en de dichtstbijzijnde palletopslag, brandbare materialen of magazijnstelling. Bij middel en grote oplaadruimte moet die scheiding bovendien brandwerend zijn (REI 60 of REI 90). Eis 2: geen plaatsing onder of boven werkplek of stelling. Een laadpunt mag niet onder een werkplek staan, niet onder een vluchtroute, en niet onder een stelling met goederen erboven. Plaatsing langs een buitenmuur of in een aparte geïsoleerde container buiten het hoofd-magazijn is de standaard-oplossing.

Eis 3: bereikbaarheid voor brandweer. De ruimte moet bereikbaar zijn voor brandweer-voertuigen met minimaal 3,5 meter doorgang, en mag niet achter pallet-stapels worden weggebouwd. Eis 4: scheiding van opslag gevaarlijke stoffen. Minimaal 5 meter tot opslag van PGS-stoffen (gevaarlijke vloeistoffen, gassen) en minimaal 3 meter tot opslag van brandbare verpakkingsmateriaal. Bij ontwerp van een nieuw DC wordt de laadstation-locatie typisch in de eerste schets vastgelegd omdat het andere ontwerp-keuzes beperkt; bij aanpassing van een bestaand pand is verplaatsing van opslag soms goedkoper dan verbouwing van de laadruimte.

Ventilatie en koeling

Lithium-ion-accu's geven bij normale laading verwaarloosbare gassen af, maar bij defect, overlading of thermal-runaway komen toxische en brandbare gassen vrij. De meest gevaarlijke zijn waterstof-fluoride (HF, sterk corrosief en toxisch) en diverse koolwaterstoffen uit de elektrolyt. PGS 37-1 vereist daarom mechanische ventilatie met capaciteit afhankelijk van scenario: kleine oplaadruimte 2 luchtwisselingen per uur, middel 3, groot 5. Een "luchtwisseling per uur" betekent dat het volledige ruimte-volume per uur wordt ververst.

De ventilatie moet drie functies kunnen vervullen. Normale bedrijfsventilatie tijdens reguliere laading (continue achtergrond-flow). Overdruk-modus bij rookdetectie of CO-detectie (verhoogde flow plus directe afvoer naar buiten). En automatische uitschakeling van laad-stroom bij gas-detectie boven grens-waarde. Toevoer en afvoer mogen niet in dezelfde richting zitten - kruisventilatie is verplicht om dode-hoeken te voorkomen. Bij plaatsing in een buitencontainer met natuurlijke ventilatie volstaan ventilatie-openingen aan twee tegenoverliggende zijden, met een gezamenlijke openingsoppervlak van minimaal 1 procent van het vloer-oppervlak (typisch 0,1-0,3 m² per container).

Beveiliging en detectie

Een PGS 37-1 conforme oplaadruimte heeft drie lagen van detectie en beveiliging. Laag 1: directe detectie. Rookmelder voor algemene branddetectie, warmtemelder voor lokale thermal-runaway op accu-niveau, en CO-detectie voor onvolkomen verbranding. Bij middel en grote ruimte komt daar gas-detectie bij voor waterstof-fluoride en koolwaterstoffen. Laag 2: automatische respons. Bij detectie boven grenswaarde wordt het laad-circuit automatisch uitgeschakeld, de ventilatie schakelt naar overdruk-modus en het alarm wordt geactiveerd. Bij grote oplaadruimte wordt ook het brandbestrijdings-systeem geactiveerd (aerosol, gas of bij sommige systemen fire-blanket).

Laag 3: alarm-doorzet. Akoestisch alarm in de directe ruimte voor evacuatie, plus elektronische doorzet naar BHV-organisatie. Bij grote oplaadruimte met BEV-infrastructuur wordt het alarm 24/7 doorgezet naar een externe meldkamer omdat de meeste laadruimte buiten kantoortijden actief is. De grenswaarden voor activatie zijn vastgelegd in PGS 37-1 hoofdstuk 6: rook bij optische dichtheid 0,1 db/m, temperatuur bij 65 graden Celsius, CO bij 100 ppm, waterstof-fluoride bij 2 ppm. Een installatie die op deze grenswaarden is ingesteld voorkomt vrijwel alle escalaties van defect naar brand.

Documentatie en RIE-paragraaf

De documentatie voor een PGS 37-1 conform laadstation bestaat uit vijf onderdelen. Onderdeel 1: installatie-document. Opgesteld door de PGS-deskundige installateur, met situatieplattegrond, ventilatie-berekening, brandcompartimentering-tekening en detectie-schema. Onderdeel 2: CE-verklaringen. Per laadpunt en per eventuele batterij-module, met verwijzing naar NEN-EN-IEC 62619 en 62933. Onderdeel 3: RIE-paragraaf. Een actuele RI&E paragraaf die het laadstation expliciet noemt met risico-beoordeling per scenario (overlading, kortsluiting, brand, lekkage elektrolyt).

Onderdeel 4: BHV-noodplan. Het BHV-noodplan moet expliciet de laadstation-instructie bevatten: hoe te handelen bij brand, welke blusmiddelen wel en niet te gebruiken (geen water op lithium-ion-brand, wel aerosol, fire-blanket of klasse F-extinguisher), en de evacuatie-procedure inclusief afsluiting van het laad-circuit. Onderdeel 5: SCIOS Scope 12 inspectie-rapport. Van de afgelopen 12 maanden, met handtekening van de geaccrediteerde inspecteur. Voor laadstations die ook batterij-energieopslag boven 20 kWh hebben komt daar het SCIOS Scope 8 rapport bij.

Inspectie via SCIOS Scope 12

SCIOS Scope 12 is de geaccrediteerde inspectie-scope voor laadinfrastructuur, toegevoegd aan het SCIOS-stelsel in 2023 en in PGS 37-1 opgenomen als verplichte inspectie-norm. Net als bij Scope 8 wordt de inspectie uitgevoerd door een geaccrediteerde type A inspectie-instelling onder NEN-EN-ISO/IEC 17020, met een eigen Scope 12 certificering. De inspectie loopt jaarlijks en controleert acht aspecten: laadpunt-installatie en CE-verklaringen, brandcompartimentering en afstanden, ventilatie-capaciteit en functie, detectie-systeem en grenswaarden, alarm-doorzet en BHV-koppeling, aansluitings-installatie in samenhang met NEN 3140, retentie-bak en lekkage-bescherming, documentatie en RIE.

Marktprijzen 2026 voor SCIOS Scope 12 inspectie: kleine oplaadruimte 600-900 euro per jaar, middel 900-1.200 euro, groot 1.200-1.800 euro. Bij combinatie met SCIOS Scope 8 (als de installatie ook batterij-energieopslag heeft) leveren bundel-afspraken doorgaans 10-20 procent korting op. Doorlooptijd: 2-4 uur op locatie voor de inspectie, rapport binnen 5-10 werkdagen. De inspecteur levert per inspectie een rapport van 10-15 pagina's met bevindingen per aspect, foto's van afwijkingen en eindbeoordeling (vrijgegeven, conditioneel of niet vrijgegeven). Bij niet-vrijgegeven mag de laadinfrastructuur niet in gebruik blijven tot na herstel en hercontrole.

Heftruck-laadzones: lithium-ion versus lood-zuur

Tot 2024 vielen alle heftruck-laadzones onder PGS 7 (lood-zuur opslag), met eisen voor zuur-bestendige vloer, zuur-resistente retentie-bak en specifieke ventilatie voor waterstof-uitstoot bij overlading. Vanaf 2025 vallen heftrucks met lithium-ion-accu's expliciet onder PGS 37-1, met andere eisen: brandwerende compartimentering in plaats van zuur-bestendige vloer, ventilatie tegen waterstof-fluoride in plaats van waterstof-gas, en BMS-monitoring in plaats van laadspanning-meting.

Veel magazijnen hebben in 2026 gemengde vloten - een deel van de heftrucks rijdt nog op lood-zuur, de nieuwe instroom is lithium-ion. Voor deze gemengde situatie zijn twee opties: optie A is een gemengde laadzone die zowel aan PGS 7 als aan PGS 37-1 voldoet. Technisch toegestaan maar duurder omdat alle strengste eisen van beide normen gelden (zuur-bestendige vloer EN brandwerende compartimentering, beide ventilatie-types). Optie B is twee gescheiden zones, één voor lood-zuur en één voor lithium-ion, elk volgens eigen PGS. Bij verbouwing meestal goedkoper en logistiek eenvoudiger omdat de heftrucks duidelijk weten waar ze moeten laden. Bij vlootmigratie wordt typisch optie B gekozen, met de lood-zuur-zone gepland voor uitfasering binnen 3-5 jaar.

Kosten en investering 2026

Aanpassings-kosten voor een PGS 37-1 conform laadstation verschillen sterk per uitgangs-situatie. Kleine oplaadruimte (tot 50 kW) bestaande zone aanpassen: 5.000-10.000 euro voor scheidings-wand REI 30, mechanische ventilatie-upgrade, rookmelder met akoestisch alarm, vloer-markering en bewegwijzering. Middel-oplaadruimte (50-250 kW) nieuwe dedicated ruimte: 10.000-18.000 euro voor REI 60 compartimentering, mechanische ventilatie van 3 luchtwisselingen, automatische rookdetectie gekoppeld aan uitschakeling, retentie-bak en BMS-monitoring.

Grote oplaadruimte (boven 250 kW) nieuwe laad-hal: 18.000-25.000 euro voor REI 90 compartimentering, geavanceerd brandbestrijdings-systeem (typisch aerosol of fire-suppressie-gas), continue monitoring met 24/7 alarm-doorzet, uitgebreide BMS-koppeling en omgevings-monitoring. PGS-advies-traject (vooraf): 1.500-3.000 euro per locatie voor situatie-analyse en ontwerp-document. SCIOS Scope 12 inspectie: 600-1.800 euro per jaar afhankelijk van schaal. Doorlooptijd nieuwe ruimte: typisch 3-5 maanden vanaf opdracht tot oplevering, langer als bouwkundige vergunning nodig is.

Stappenplan voor PGS 37-1 migratie

1. Inventariseer huidige laadcapaciteit. Som per ruimte de totale gelijktijdige laadcapaciteit in kW. Bij overschrijding 20 kWh valt u onder PGS 37-1; bij overschrijding 50 kW gaat u naar scenario 2.
2. Vraag een PGS-deskundige analyse. Een PGS-adviseur bezoekt de locatie en levert binnen 4 weken een gap-analyse op tegen PGS 37-1 met concrete aanpassings-acties en kosten-raming.
3. Beslis tussen aanpassen of nieuwbouw. Bij beperkte aanpassing (scenario 1) doorgaans in bestaande ruimte. Bij grotere aanpassing (scenario 2 of 3) is een nieuwe dedicated ruimte vaak goedkoper dan verbouwing.
4. Vraag offerte bij gespecialiseerde installateurs. Minimaal 2 offertes, expliciet PGS 37-1 conform. Vraag referenties van recente projecten.
5. Update de RIE-paragraaf en BHV-noodplan. Liefst vóór oplevering, zodat de documentatie compleet is op moment van ingebruikname.
6. Bestel ventilatie en detectie-systeem. Doorlooptijd 4-8 weken voor levering, plus installatie 1-2 weken.
7. Realiseer brandcompartimentering. REI-wand met deur, doorvoer en sluitwerk volgens specificatie. Brandwerende doorvoer voor kabels en leidingen niet vergeten.
8. Test ventilatie en detectie. Functietest met rookmachine, gas-test simulatie en alarm-doorzet test. Documenteer in opleverings-dossier.
9. Plan SCIOS Scope 12 inspectie. Direct na oplevering en vóór ingebruikname. Bij positief rapport mag de installatie in gebruik.
10. Informeer verzekeraar. Stuur het SCIOS Scope 12 rapport binnen 30 dagen na ingebruikname. 5-15 procent premie-korting is standaard bij aantoonbare PGS 37-1 conformiteit.

Wie deze tien stappen consistent doorloopt heeft een PGS 37-1 conform laadstation dat zowel de inspectie als de verzekeraars-audit passeert. De totale doorlooptijd is doorgaans 4-6 maanden vanaf eerste analyse tot SCIOS-vrijgave, met de meeste tijd in levering van detectie en compartimentering-werk. Vroeg starten is daarom essentieel: PGS 37-1 wordt per 1 januari 2027 wettelijk verplicht en de meeste gespecialiseerde installateurs zijn al 6-9 maanden vooruit volgeboekt.