PGS 37-2 voor batterij-energieopslag bij MKB-bedrijven: regels 2026

Wat is PGS 37-2?

PGS 37-2 is de Nederlandse publicatiereeks gevaarlijke stoffen voor batterij-energieopslag-installaties (BESS) met een totale energie-capaciteit tussen 1 en 20 kWh. Het is de MKB-tegenhanger van het bekende PGS 37-1 dat geldt voor industriele schaal vanaf 20 kWh. Beide publicaties horen bij elkaar en zijn afgeleid van dezelfde Europese norm-reeks NEN-EN-IEC 62619 (productveiligheid) en NEN-EN-IEC 62933 (systeem-veiligheid).

De definitieve PGS 37-2 publicatie wordt verwacht in Q3 2026. De concept-versie is sinds eind 2025 beschikbaar en wordt door brancheorganisaties (Holland Solar, Netbeheer Nederland, VVE Nederland) en verzekeraars al actief gebruikt als referentie. Per 1 januari 2028 wordt PGS 37-2 wettelijk verplicht via het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) onder de Omgevingswet.

Verschil met PGS 37-1: drempelwaarde en inspectie-regime

Het belangrijkste onderscheid tussen PGS 37-1 en PGS 37-2 ligt op twee assen: de drempelwaarde en het inspectie-regime. PGS 37-1 geldt voor installaties met een totale capaciteit van 20 kWh of meer, vaak vrijstaande containers buiten of vast geinstalleerd in een aparte technische ruimte. PGS 37-2 geldt voor installaties tussen 1 en 20 kWh, typisch een wandkast of een vrijstaande unit in een technische ruimte van een bedrijfspand.

Voor inspectie kent PGS 37-1 een streng regime: een ingebruikname-keuring door een geaccrediteerde inspectiepartij (SCIOS Scope 8, type A inspectie-instelling onder NEN-EN-ISO/IEC 17020), aangevuld met een onafhankelijke PGS-adviseur, plus een jaarlijkse periodieke inspectie. Voor PGS 37-2 volstaat een installatie-document opgesteld door de installateur, plus een jaarlijkse visuele inspectie door een vakbekwaam persoon. Dat verschil heeft directe gevolgen voor de jaarlijkse compliance-kosten: PGS 37-1 inspectie kost gemiddeld 1.500-3.000 euro per jaar, PGS 37-2 inspectie 200-400 euro per jaar.

Wanneer is PGS 37-2 van toepassing?

PGS 37-2 is van toepassing als alle vier de volgende voorwaarden gelden. Ten eerste: de installatie is een lithium-ion of vergelijkbare batterij-technologie (lood-zuur tractiebatterijen vallen onder een ander regime). Ten tweede: de totale energie-capaciteit ligt tussen 1 en 20 kWh. Ten derde: de installatie is stationair (vast geinstalleerd, geen mobiele eenheid in transit). Ten vierde: de installatie wordt gebruikt voor energie-buffering of back-up, niet als verkoopproduct in opslag (voor verkoopvoorraad geldt PGS 15 voor lithium-ion opslag).

Typische toepassingen in 2026 zijn: een MKB-bedrijf dat een batterij van 10-15 kWh plaatst naast zonnepanelen om netcongestie of piekkosten te buffer, een kantoor dat een UPS-achtige batterij voor noodvoeding gebruikt, een werkplaats die een batterij koppelt aan e-laadpunten voor heftrucks of bestelbussen, of een hybride installatie waarbij batterij plus genset samen back-up leveren bij netuitval.

Opstellingseisen volgens PGS 37-2

De opstellings-eisen uit PGS 37-2 zijn lichter dan die uit PGS 37-1 maar nog steeds substantieel. De installatie moet voldoen aan vier kerneisen. Eerst: minimaal 3 meter horizontale afstand tot pal-opslag of brandbare materialen, of een brandwerende scheiding REI 60. Ten tweede: niet onder een slaap- of overnachtingsruimte (uitgesloten zijn dus woningen boven bedrijfsruimten en hotelkamers). Ten derde: niet boven of langs een vluchtroute die door meer dan een bedrijfseenheid wordt gedeeld. Ten vierde: minimaal 1 meter horizontale afstand tot een dak- of geveloppervlak met een brandklasse hoger dan B-s1, d0 volgens NEN-EN 13501-1.

Een veel voorkomende fout is plaatsing in een meterkast of een ruimte met centrale verwarmings-installatie. Beide zijn niet toegestaan. De installatie moet in een aparte technische ruimte of in een speciaal ingerichte zone met de bovengenoemde afstanden en scheiding. Voor MKB-bedrijven die geen aparte ruimte hebben is een vrijstaande PGS 37-2 cabinet buiten een goed alternatief, mits geplaatst op minimaal 3 meter van de gevel en met de eigen brandwerende behuizing.

Aansluitings- en installatie-eisen

De aansluitings-eisen sluiten aan op de NEN 3140 verplichting voor periodieke keuring van elektrische arbeidsmiddelen. De installatie krijgt een eigen elektrische groep met aardlek-automaat type B (geschikt voor gelijkstroom-fouten die typisch zijn bij batterij-systemen). De omvormer en BMS communiceren met een gekoppelde rookmelder zodat de batterij automatisch wordt uitgeschakeld bij rookdetectie. Een handmatige nood-uit-schakelaar moet binnen 2 meter van de batterij bereikbaar zijn, met heldere bewegwijzering.

De installateur stelt een installatie-document op met daarin: technische gegevens (fabrikant, model, serienummer, capaciteit, cel-chemie), aansluitings-schema, beveiligings-instellingen van de aardlek en BMS, opstellings-foto's, certificaten (CE, NEN-EN-IEC 62619/62933), en de eerste inbedrijfstellings-meting. Dit document wordt overgedragen aan de eigenaar en is de basis voor de jaarlijkse visuele inspectie. Het is geen optioneel document; bij een omgevings-controle of polis-claim wordt hier expliciet naar gevraagd.

Documentatie en logboek

PGS 37-2 vraagt om een lichter logboek dan PGS 37-1, maar het is geen vrijstelling. Het minimaal verplichte dossier bestaat uit zes onderdelen. Het installatie-document (eenmalig, geactualiseerd bij wijzigingen). Het jaarlijkse visuele-inspectie-rapport. Een afwijkings-logboek waarin alle BMS-meldingen en handmatige interventies worden bijgehouden. De CE-verklaring en typegoedkeuring van de batterij. Een aansluitings-schema en eenfase-diagram. En een actueel BHV-noodplan met expliciete batterij-instructie.

Het BHV-noodplan voor PGS 37-2 installaties is lichter dan dat voor PGS 37-1 omdat de schaal kleiner is, maar de basisprincipes zijn dezelfde: evacuatie binnen 90 seconden vanwege giftige rook, geen blussing met poeder of CO2, brandweer informeren dat het om li-ion gaat. Voor MKB-bedrijven die geen eigen BHV-organisatie hebben (onder de 50 medewerkers) volstaat een ingelijste instructiekaart bij de batterij plus een jaarlijkse instructie aan alle medewerkers.

Inspectie en onderhoud

De jaarlijkse visuele inspectie onder PGS 37-2 bestaat uit acht handelingen die door een vakbekwaam persoon worden uitgevoerd. Visuele controle op fysieke schade aan behuizing, kabels en aansluitingen. Functietest van de aardlek-automaat door middel van de test-knop. Functietest van de rookmelder-uitschakeling (gesimuleerde rookmelding). Controle van het BMS-logboek op afwijkingen van de afgelopen 12 maanden. Controle van de fysieke afstanden tot pal-opslag (3 meter of brandwerende scheiding). Controle van bewegwijzering en nood-uit-schakelaar. Visuele controle van de oplaad- en koeleenheid. En update van het installatie-document met eventuele wijzigingen.

Naast deze jaarlijkse inspectie schrijft PGS 37-2 een 5-jaarlijkse uitgebreide inspectie voor waarin een capaciteit-test en een isolatie-meting van de batterij-modules zijn opgenomen. Deze 5-jaarlijkse inspectie kan worden gecombineerd met de periodieke NEN 3140 keuring van de elektrische installatie, wat schaalvoordeel oplevert in de planning.

Wettelijke deadline 2028 en zorgplicht nu al

De wettelijke verplichting voor PGS 37-2 treedt in werking per 1 januari 2028. Dat lijkt ver weg, maar in de praktijk is het traject korter dan het lijkt. Een correct ingericht traject duurt 8-16 weken tussen offerte-aanvraag en oplevering. Voor bestaande installaties moet eerst een gap-analyse worden gedaan, gevolgd door eventuele bouwkundige aanpassing, vernieuwing van de aansluitings-installatie, en documentatie. Wie pas in 2027 begint loopt het risico dat installateurs en PGS-deskundigen volgeboekt zijn.

Belangrijker: de zorgplicht uit artikel 1.6 Bal is nu al van toepassing. Een ongeval met een niet-conform geinstalleerde batterij kan tot directe boete-oplegging en civiele aansprakelijkheid leiden, ook voor 2028. Verzekeraars verwijzen sinds 2025 al naar de concept-publicatie en kunnen dekking weigeren als de installatie niet aan PGS 37-2 voldoet, ook al is het nog niet wettelijk verplicht. Dit is het patroon dat we eerder zagen bij NEN-EN 15635 stellinginspectie: jarenlang vrijwillig, daarna verplicht, daarna wezenlijk onverzekerbaar zonder conformiteit.

Verzekering en polisclausule voor PGS 37-2

Voor installaties tussen 1 en 5 kWh vraagt de polisclausule om opgave van de fysieke locatie, het bouwjaar, het fabrikant en model, en de aanwezigheid van rookmelding. Voor installaties tussen 5 en 20 kWh komt daar een expliciete vraag bij naar PGS 37-2 conformiteit, het installatie-document, en de aanwezigheid van een jaarlijkse inspectie. Verzwijging of onjuiste invulling kan leiden tot dekkings-weigering bij schade op grond van artikel 7:928 BW.

Een correct ingevulde PGS 37-2 polisclausule leidt doorgaans tot 3-10% premiekorting omdat het risico aantoonbaar lager is dan een vergelijkbare installatie zonder PGS-conformiteit. Bij installaties boven 10 kWh kan het bovendien een hoger verzekerd bedrag voor brandschade vrijspelen, wat in de praktijk verschilt per maatschappij.

Wat kost een PGS 37-2 traject in 2026?

Voor een MKB-bedrijf met een 10-15 kWh batterij liggen marktprijzen 2026 op 1.500-3.500 euro eenmalig naast de batterij-installatie zelf. De onderdelen zijn: installatie-document door een PGS 37-2 deskundige installateur 600-1.200 euro, eventuele bouwkundige aanpassing voor brandwerende scheiding 500-1.500 euro, aansluitings-aanpassing met aardlek-automaat en gekoppelde rookmelder 300-800 euro, en eerste audit plus documentatie 100-300 euro. De jaarlijkse visuele inspectie is 200-400 euro.

Voor installaties tussen 5 en 10 kWh ligt het eenmalige bedrag lager (1.000-2.000 euro) en voor installaties boven 15 kWh hoger (2.500-5.000 euro). Wie pas op de wettelijke deadline 2028 begint en achteraf moet aanpassen betaalt gemiddeld 30-60% meer omdat de bestaande installatie deels moet worden ontmanteld. Een geintegreerde aanpak waarbij PGS 37-2 en NEN 3140 elektrakeuring samen worden gepland, levert per locatie 200-500 euro besparing per jaar.

Stappenplan: van orientatie naar PGS 37-2 compliant

1. Bepaal totale capaciteit. Tel alle batterij-modules op in kWh. Onder 1 kWh = geen PGS-verplichting. Tussen 1 en 20 kWh = PGS 37-2. Boven 20 kWh = PGS 37-1.
2. Inventariseer huidige opstelling. Fysieke locatie, afstand tot pal-opslag, brandwerendheid van scheiding, aanwezigheid rookmelding, aansluitings-groep.
3. Voer een gap-analyse uit. Door een PGS 37-2 deskundige installateur of PGS-adviseur. Resultaat: rapport met aanpassingen versus de concept-publicatie.
4. Voer bouwkundige aanpassingen door. Brandwerende scheiding, afstand pal-opslag, vrijhouden van vluchtroute.
5. Pas aansluitings-installatie aan. Aardlek-automaat type B, gekoppelde rookmelder met automatische uitschakeling, nood-uit-schakelaar binnen 2 meter.
6. Laat een installatie-document opstellen. Door de installateur. Document blijft eigendom van de bedrijfseigenaar en wordt jaarlijks bijgewerkt.
7. Update BHV-noodplan. Voeg een batterij-instructiekaart toe en geef alle medewerkers een jaarlijkse instructie.
8. Informeer verzekeraar. Vul de PGS 37-2 polisclausule in. Vraag premiekorting na correcte inrichting.
9. Plan jaarlijkse inspectie. Door een vakbekwaam persoon, jaarlijks. Combineer waar mogelijk met de NEN 3140 keuring.

Wie deze negen stappen doorloopt heeft binnen 12-16 weken een PGS 37-2 conforme installatie, een correct ingevulde verzekeringsclausule en een actueel inspectie-dossier. Bedrijven met een geintegreerde aanpak (batterij plus zon plus laadinfrastructuur) zien dat dit traject ook de NEN 3140 inspectie en de RIE-paragraaf van het magazijn raakt, wat efficienter samen kan worden opgepakt.