Wat is verlengsnoerkeuring
Verlengsnoerkeuring is de periodieke controle waarbij een vakbekwaam persoon beoordeelt of een verlengsnoer of kabelhaspel nog veilig te gebruiken is. In een magazijn zijn deze snoeren overal aanwezig: bij oplaadpunten, werkbanken, schoonmaakapparatuur en tijdelijke werkplekken. Juist omdat ze los rondslingeren en veel worden verplaatst, raken ze sneller beschadigd dan vaste installaties.
De keuring staat los van de controle die de gebruiker voor gebruik doet. Waar de gebruiker kijkt of er zichtbare schade is, meet de keurder of de elektrische veiligheid ook werkelijk in orde is. Een snoer kan er aan de buitenkant goed uitzien terwijl de aarding binnenin is onderbroken.
Voor een magazijn of distributiecentrum hoort de keuring van snoeren bij het bredere geheel van elektrische arbeidsmiddelen. Het is een kleine maar belangrijke schakel in de elektrische veiligheid op de werkvloer. Datzelfde geldt voor elektrisch handgereedschap, dat net als snoeren intensief wordt gebruikt en snel beschadigt.
Is keuren verplicht
De plicht om verlengsnoeren te keuren komt voort uit de arbeidsomstandighedenwetgeving. Een verlengsnoer is een elektrisch arbeidsmiddel, en voor arbeidsmiddelen gelden duidelijke keuringseisen.
De kern staat in artikel 7.4a van het Arbobesluit. Dat artikel bepaalt dat arbeidsmiddelen die blootstaan aan invloeden die tot gevaarlijke situaties kunnen leiden, zo vaak als nodig worden gekeurd door een deskundige. Een verplaatsbaar snoer dat dagelijks wordt opgepakt, uitgerold en weer opgeruimd, valt hier zonder twijfel onder. De bredere achtergrond leest u in het artikel over Arbobesluit 7.4a.
De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet toe op de naleving en kan bij een controle vragen naar het bewijs dat de keuring is uitgevoerd. Het uitgangspunt is dat de werkgever de elektrische veiligheid aantoonbaar borgt.
Waarom snoeren risicovol zijn
Verlengsnoeren en haspels horen tot de meest beschadigde elektrische arbeidsmiddelen in een magazijn. De reden is hun mobiliteit: ze worden voortdurend verplaatst, over de vloer getrokken en soms door deuren of onder pallets geklemd.
Daardoor ontstaan beschadigingen aan de mantel, knikken in de kabel en losgeraakte aders in de stekker. Een onderbroken beschermingsleiding is het grootste risico, want dan verliest het aangesloten apparaat zijn aarding zonder dat dit aan de buitenkant te zien is. De gebruiker merkt er niets van tot er een fout optreedt.
Een opgerolde haspel die zwaar wordt belast kan bovendien warm worden, omdat de warmte van de opgerolde kabel niet weg kan. Deze risico's maken een periodieke keuring met een meting noodzakelijk, niet alleen een blik op de buitenkant.
NEN 3140 en de meting
De norm die invult hoe elektrische arbeidsmiddelen worden gekeurd, is NEN 3140. Deze norm beschrijft de inspectie en de metingen voor laagspanningsinstallaties en elektrische arbeidsmiddelen, waaronder verlengsnoeren en haspels.
NEN 3140 zelf is geen wet. De juridische keuringsplicht komt uit het Arbobesluit, terwijl de norm de erkende maatstaf is waarop een keuring berust. Een keuring conform NEN 3140 is daarmee de meest herkenbare manier om de wettelijke eis in te vullen.
Voor een verlengsnoer bestaat de keuring uit een visuele inspectie en een of meer metingen. Bij snoeren en haspels is de weerstand van de beschermingsleiding de belangrijkste meting, omdat die bepaalt of de aarding doorloopt. De maximaal toegestane waarde hangt samen met de lengte en de doorsnede van de kabel. Meer over de meetkant van NEN 3140 leest u in het artikel over NEN 3140 voor arbeidsmiddelen.
Hoe vaak keuren
NEN 3140 noemt geen vaste termijn voor de keuring. De norm legt de bepaling van de frequentie bij de werkgever, op basis van een risicobeoordeling.
Vier factoren bepalen die frequentie: de gebruiksintensiteit, de omgevingscondities, de kwetsbaarheid van het arbeidsmiddel en de specifieke risico's. Een snoer dat dagelijks over een betonvloer wordt getrokken, slijt sneller dan een snoer dat vast achter een werkbank zit.
Voor verplaatsbare snoeren en haspels in een magazijn komt die afweging in de praktijk vaak uit op jaarlijks keuren, bij zwaar of intensief gebruik vaker. De achtergrond van deze risicobenadering staat in het artikel over de NEN 3140 keuringsfrequentie.
| Situatie | Aanbevolen keuringsfrequentie |
|---|---|
| Verplaatsbaar snoer, normaal gebruik | Indicatief jaarlijks |
| Zwaar of intensief gebruik | Vaker dan jaarlijks |
| Voor elk gebruik | Visuele controle door de gebruiker |
| Na zichtbare beschadiging | Direct uit gebruik en herkeuren |
Wat wordt gecontroleerd
Een verlengsnoerkeuring loopt de veiligheidsbepalende punten systematisch na. Het doel is om gebreken te vinden voordat ze tot een elektrische fout of letsel leiden.
Bij de visuele inspectie kijkt de keurder naar de staat van de mantel, knikken en sneden in de kabel, de stekker en de contrastekker, de trekontlasting en eventuele sporen van oververhitting. Een beschadigde of geblakerde stekker is een direct aandachtspunt.
Daarna volgt de meting. De weerstand van de beschermingsleiding wordt gemeten om te controleren of de aarding van begin tot eind doorloopt. Waar nodig wordt ook de isolatieweerstand bepaald. Deze metingen leggen onzichtbare gebreken bloot die bij een louter visuele controle ongezien blijven.
Haspels en kabelhaspels
Een kabelhaspel verdient bij de keuring extra aandacht. Het is een verplaatsbaar elektrisch arbeidsmiddel dat onder NEN 3140 valt, maar met enkele eigen risico's.
Het belangrijkste aandachtspunt is de thermische beveiliging. Een haspel die opgerold blijft terwijl er een zware verbruiker op is aangesloten, kan oververhit raken doordat de warmte niet weg kan. Veel haspels hebben daarom een thermische beveiliging die de keurder controleert op werking.
Daarnaast geldt voor een haspel dezelfde meting van de beschermingsleiding als voor een los snoer, maar dan over de volledige, vaak grotere lengte. Hoe langer de kabel, hoe hoger de gemeten weerstand mag oplopen, wat het belang van een correcte meting onderstreept.
Wie mag keuren
De keuring met meting wordt uitgevoerd door een vakbekwaam persoon die NEN 3140 beheerst en over de juiste meetapparatuur beschikt. De norm vraagt deskundigheid, want zonder de juiste meting heeft de keuring weinig waarde.
Dat kan een externe keurder zijn of een intern aangewezen, aantoonbaar deskundige medewerker. De voorafgaande visuele controle voor gebruik mag elke geinstrueerde medewerker doen, omdat die geen meetapparatuur vereist.
Belangrijk is dat de keurder voldoende losstaat van het dagelijks gebruik om afwijkingen ook echt te benoemen. Een keuring die alleen op papier bestaat, biedt geen bescherming bij een storing of een controle.
Sticker en registratie
Na een goedgekeurde keuring krijgt het snoer of de haspel een keuringssticker met de datum en vaak een uniek nummer. Die sticker maakt voor iedereen op de werkvloer zichtbaar dat het arbeidsmiddel is gekeurd en geldig is.
Naast de sticker hoort een registratie waarin per snoer de meetwaarden, de bevindingen en de keuringsdatum staan. Die registratie is het bewijs richting de Arbeidsinspectie en de verzekeraar, en maakt het bovendien mogelijk om verloop in de meetwaarden over de jaren te volgen.
In veel magazijnen ligt dat bewijs verspreid over mappen, mailboxen en losse stickers. Een centraal overzicht waarin per arbeidsmiddel de keuringsdatum en het rapport staan, voorkomt dat een keuring ongemerkt verloopt.
Afkeur en herstel
Niet elke keuring eindigt met een goedkeuring. Als de keurder een beschadiging of een afwijkende meetwaarde vindt, volgt een afkeur.
Een afgekeurd snoer mag niet in gebruik blijven. U neemt het direct uit roulatie, markeert het duidelijk als afgekeurd en vervangt het of laat het herstellen door een vakbekwaam persoon. Een snoer plakken met tape is geen erkende reparatie en lost het onderliggende gebrek niet op.
Leg de afkeur en de afhandeling vast in de registratie. Zo blijft de historie compleet en kunt u bij een controle laten zien dat u tijdig hebt ingegrepen.
Veelgemaakte fouten
De meeste problemen rond verlengsnoerkeuring ontstaan niet door onwil, maar doordat snoeren als onbelangrijk worden gezien. Een paar terugkerende fouten zijn eenvoudig te voorkomen.
De eerste is het keuren op het oog zonder meting, waardoor een onderbroken aarding onopgemerkt blijft. De tweede is het tijdelijk repareren met tape in plaats van vervangen, waardoor een onveilig snoer in omloop blijft.
De derde fout is het ontbreken van overzicht, waardoor losse snoeren buiten de keuringsronde vallen terwijl de vaste apparatuur wel wordt meegenomen. Een compleet overzicht van alle elektrische arbeidsmiddelen en keuringen sluit deze gaten. Bekijk daarvoor ook het overzicht van de verplichtingen voor een magazijn.
Veelgestelde vragen
Ja. Een verlengsnoer is een elektrisch arbeidsmiddel en valt onder artikel 7.4a van het Arbobesluit. Dat artikel vraagt dat arbeidsmiddelen die onderhevig zijn aan invloeden die tot gevaarlijke situaties leiden, periodiek worden gekeurd. NEN 3140 werkt uit hoe die keuring van elektrische arbeidsmiddelen er in de praktijk uitziet.
NEN 3140 noemt geen vaste termijn. De werkgever bepaalt de frequentie aan de hand van de gebruiksintensiteit, de omgeving, de kans op beschadiging en de uitkomst van eerdere keuringen. Voor verplaatsbare snoeren en haspels in een magazijn is jaarlijks keuren de gangbare praktijk, bij zwaar of intensief gebruik vaker.
De keuring bestaat uit een visuele inspectie en een of meer metingen. Bij snoeren en haspels is de weerstand van de beschermingsleiding een kritieke meting, omdat die de aarding van het aangesloten apparaat bepaalt. Daarnaast kan de isolatieweerstand worden gemeten. De toegestane waarden hangen samen met de lengte en de doorsnede van de kabel.
Ja. Een kabelhaspel is een verplaatsbaar elektrisch arbeidsmiddel en valt net als een los verlengsnoer onder NEN 3140. Bij een haspel is extra aandacht nodig voor de thermische beveiliging en voor het volledig afrollen bij zwaar verbruik, omdat een opgerolde belaste haspel warm kan worden.
Nee. Een snoer met een beschadigde mantel of een blootliggende ader hoort uit gebruik te worden genomen. Tape is geen erkende reparatie en herstelt de isolatie niet betrouwbaar. Vervang het snoer of laat een vakbekwaam persoon een nieuwe stekker of een correcte reparatie aanbrengen, gevolgd door een herkeuring.
De keuring wordt uitgevoerd door een vakbekwaam persoon die NEN 3140 beheerst en over de juiste meetapparatuur beschikt. Dat kan een externe keurder zijn of een intern aangewezen, aantoonbaar deskundige medewerker. De visuele controle voorafgaand aan gebruik mag iedere geinstrueerde medewerker doen.
Een afgekeurd snoer mag niet in gebruik blijven. U neemt het direct uit roulatie, markeert het als afgekeurd en vervangt het of laat het herstellen door een vakbekwaam persoon. Leg de afkeur en de afhandeling vast in de registratie zodat de historie compleet blijft.
Ja. Verlengsnoeren en haspels zijn elektrische arbeidsmiddelen die periodiek gekeurd moeten worden en horen daarmee in hetzelfde overzicht als de overige NEN 3140-keuringen en de verdere verplichtingen van het magazijn.
