Wat is handpallettruckkeuring
Een handpallettruckkeuring is de periodieke controle waarbij wordt beoordeeld of een handpallettruck nog veilig te gebruiken is. Een handpallettruck, in de praktijk ook pompwagen of palletwagen genoemd, is het eenvoudigste interne transportmiddel in vrijwel elk magazijn. Met een hendel wordt de last via een hydraulische pomp net van de vloer getild en daarna verplaatst.
Juist omdat de pompwagen zo gewoon is, wordt hij vaak vergeten in het overzicht van te controleren arbeidsmiddelen. Toch kan een lekkende pomp, een kapot wiel of een kromme vork tot letsel of schade leiden. De periodieke controle vangt die gebreken op voordat ze problemen geven.
De controle staat los van de dagelijkse blik die de gebruiker op de pompwagen werpt. De gebruiker ziet vooral of de machine het doet, terwijl een periodieke controle gericht de veiligheidsbepalende onderdelen nagaat. Beide horen bij elkaar.
Is het verplicht
De plicht om een handpallettruck te controleren komt voort uit de arbeidsomstandighedenwetgeving. Een handpallettruck is een arbeidsmiddel, en voor arbeidsmiddelen geldt een algemene zorg- en keuringsplicht.
De kern staat in artikel 7.4a van het Arbobesluit, samen met de algemene zorgplicht uit de Arbeidsomstandighedenwet dat arbeidsmiddelen in goede staat verkeren. Voor een handpallettruck schrijft de wet geen apart keurmerk voor, maar de werkgever moet de pompwagen wel veilig houden en periodiek beoordelen.
De achterliggende verplichting volgt uit de Europese richtlijn voor het gebruik van arbeidsmiddelen en is in Nederland uitgewerkt in het Arbobesluit. De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een controle vragen hoe u de staat van uw arbeidsmiddelen bewaakt, ook voor de eenvoudige.
Lichter regime dan een heftruck
Een handpallettruck valt onder dezelfde wet als een heftruck, maar het praktische regime is lichter. Dat komt door het lagere risicoprofiel van de machine.
Een pompwagen heeft geen motor en tilt de last alleen net van de vloer om hem te verplaatsen, niet om te stapelen op hoogte. Er is geen meestijgende bediener en geen grote hefhoogte. Daardoor is de controle eenvoudiger en korter dan bij een heftruck of een gemotoriseerde pallettruck.
De lichtere controle betekent niet dat de pompwagen buiten beeld mag blijven. De zorgplicht om een veilig arbeidsmiddel te bieden geldt onverkort, en een gebrek aan een pompwagen kan bij handmatig trekken en duwen alsnog tot rug- of voetletsel leiden.
Hoe vaak controleren
De wet noemt geen vast aantal controles per jaar, maar spreekt over zo vaak als nodig is. Voor een handpallettruck is daar een werkbare praktijk uit gegroeid.
Een jaarlijkse controle is voor de meeste pompwagens het uitgangspunt, aangevuld met de dagelijkse visuele check door de gebruiker. Bij zwaar gebruik, een ruwe ondergrond of veel buitengebruik ligt een hogere frequentie voor de hand, omdat wielen en pomp dan sneller slijten.
Houd de controlemomenten van al uw pompwagens bij in een vast ritme. Omdat het er vaak veel zijn en ze door het hele pand verspreid staan, is juist hier een centraal overzicht waardevol om te voorkomen dat een machine wordt overgeslagen.
| Gebruik | Aanbevolen controlefrequentie |
|---|---|
| Normaal binnengebruik | Minimaal jaarlijks, plus dagelijkse check |
| Zwaar of intensief gebruik | Vaker dan jaarlijks |
| Ruwe ondergrond of buitengebruik | Hogere frequentie, let op wielen |
| Na een storing of reparatie | Hercontrole voor hervatting |
Wat wordt er gecontroleerd
Een handpallettruckcontrole loopt de onderdelen na die de veiligheid en de bruikbaarheid bepalen. Het gaat om een beperkt maar belangrijk aantal punten.
De controle kijkt naar de staat van de vorken op scheuren en vervorming, de wielen en de rollen op slijtage en blokkering, de hydraulische pomp en de aansluitingen op lekkage, en de bedieningshendel. Ook de algehele stabiliteit en eventuele scherpe randen horen erbij.
Daarnaast wordt gekeken of de typeplaat met het hefvermogen aanwezig en leesbaar is. Wie niet weet wat de pompwagen mag tillen, kan hem overbelasten, met schade aan de machine of letsel tot gevolg.
Pomp en hydrauliek
Het hart van een handpallettruck is de hydraulische pomp. Die brengt de vorken omhoog wanneer de gebruiker de hendel pompt, en daarom verdient de pomp bij de controle bijzondere aandacht.
De pomp moet de last soepel heffen en op hoogte houden zonder langzaam weg te zakken. Olie onder de machine of een vork die niet meer omhoogkomt, wijst op een lekkage of een versleten afdichting. De hendel hoort betrouwbaar te schakelen tussen de standen heffen, neutraal en zakken.
Een pomp die niet meer goed houdt of stuurt, is reden om de pompwagen uit gebruik te nemen tot het is hersteld. Een last die onbedoeld zakt, kan voeten raken of de pallet laten kantelen.
Wie mag controleren
De controle wordt uitgevoerd door iemand met voldoende kennis van het arbeidsmiddel. Anders dan bij een gemotoriseerde truck is een externe keurmeester niet altijd nodig.
Bij een handpallettruck kan de periodieke controle vaak intern worden gedaan door een aantoonbaar deskundige medewerker, bijvoorbeeld iemand van de technische dienst. Wie de controles liever uitbesteedt, kan ze meenemen in het contract van de keurmeester die ook de gemotoriseerde pallettrucks, de elektrische trekker en de heftrucks keurt.
Welke route u ook kiest, leg de bevindingen objectief vast en zorg dat een geconstateerd gebrek ook echt tot herstel leidt. Een controle zonder opvolging biedt geen bescherming.
Dagelijkse controle door de gebruiker
Naast de periodieke controle is de dagelijkse blik van de gebruiker het eerste vangnet. Die kost weinig tijd en voorkomt dat een gebrek lang onopgemerkt blijft.
Voor gebruik kijkt de medewerker of de vorken recht zijn, of de wielen vrij draaien, of de pomp heft en houdt, en of er geen olie onder de machine ligt. Een pompwagen die niet in orde is, blijft staan en wordt gemeld.
Maak deze check eenvoudig en vanzelfsprekend, want bij pompwagens is de drempel om iets te melden vaak laag. Een korte instructie en een duidelijke meldroute helpen om kleine gebreken vroeg op te lossen.
Registratie en dossier
Ook voor een handpallettruck hoort de controle aantoonbaar te zijn. Een uitgebreide keuringssticker zoals bij een heftruck is niet altijd nodig, maar een vorm van registratie wel.
Leg per pompwagen vast wanneer de laatste controle is gedaan, wat er is bevonden en welk herstel is uitgevoerd. Bij een wagenpark van tientallen pompwagens voorkomt een centraal overzicht dat een machine jarenlang ongezien doorrolt.
Dit overzicht hoort bij hetzelfde dossier als de keuringen van de zwaardere arbeidsmiddelen. Zo heeft u bij een controle door de Arbeidsinspectie in een keer alle bewijs bij elkaar.
Afkeur en herstel
Niet elke controle eindigt met een goedkeuring. Soms is er een gebrek dat de veiligheid raakt, en dan is direct handelen nodig.
Een handpallettruck met een lekkende pomp, een gescheurde vork of een geblokkeerd wiel haalt u uit gebruik tot het gebrek is hersteld. Markeer de pompwagen duidelijk als buiten gebruik, zodat niemand hem per ongeluk toch pakt. Laat het herstel uitvoeren en controleer daarna opnieuw.
Leg de afkeur, de reden en het herstel vast in het dossier. Zo blijft aantoonbaar dat u het gebrek serieus heeft genomen en heeft opgelost in plaats van genegeerd.
Veelgemaakte fouten
De meeste problemen rond handpallettrucks ontstaan doordat ze als vanzelfsprekend worden gezien. Een paar fouten komen telkens terug.
De eerste is de pompwagen helemaal niet opnemen in het overzicht van arbeidsmiddelen, omdat hij zo eenvoudig lijkt. De tweede is een gebrek wel zien maar niet melden, waardoor de machine met een lekkende pomp of een kapot wiel in gebruik blijft. De derde is geen enkele registratie bijhouden, waardoor de controle bij een inspectie niet aantoonbaar is.
Wie de pompwagens samen met de andere arbeidsmiddelen in een vast overzicht beheert, voorkomt deze fouten. De controle hoort daarbij in hetzelfde overzicht als de overige verplichte magazijnkeuringen.
Veelgestelde vragen
Een handpallettruck is een arbeidsmiddel en valt onder artikel 7.4a van het Arbobesluit. De wet schrijft geen apart keurmerk voor, maar verplicht de werkgever wel om arbeidsmiddelen veilig te houden en periodiek te beoordelen. In de praktijk komt dat neer op een vaste, vaak jaarlijkse controle van elke pompwagen.
De wet noemt geen vast getal. Voor een handpallettruck is een jaarlijkse controle gebruikelijk, aangevuld met de dagelijkse visuele check door de gebruiker. Bij zwaar of intensief gebruik kan een hogere frequentie verstandig zijn. De fabrikant geeft in de handleiding aanvullende aanwijzingen die u aanhoudt.
Ja. Een handpallettruck heeft geen motor en heft de last alleen om te verplaatsen, niet om te stapelen op hoogte. Daardoor is het risicoprofiel lager en is de controle eenvoudiger dan bij een gemotoriseerde truck. De zorgplicht van de werkgever om een veilig arbeidsmiddel te bieden, blijft echter onverkort gelden.
De controle kijkt naar de staat van de vorken, de wielen en de rollen, de hydraulische pomp, eventuele olielekkage en de werking van de bedieningshendel in de standen heffen, neutraal en zakken. Ook scheuren, vervorming en een onleesbare typeplaat zijn aandachtspunten.
De controle wordt uitgevoerd door een persoon met voldoende kennis van het arbeidsmiddel. Dat kan een externe keurmeester zijn, maar bij een handpallettruck is ook een aantoonbaar deskundige interne medewerker mogelijk. Belangrijk is dat de bevindingen objectief worden vastgelegd en dat afwijkingen leiden tot herstel.
Een handpallettruck met een gebrek dat de veiligheid raakt, haalt u uit gebruik tot het is hersteld. Denk aan een lekkende pomp die niet meer heft of houdt, een gescheurde vork of een geblokkeerd wiel. Markeer de pompwagen duidelijk als buiten gebruik en leg het herstel vast.
Ja. Een handpallettruck is een van de arbeidsmiddelen die periodiek beoordeeld moeten worden en hoort daarmee in hetzelfde overzicht als de heftruckkeuring, de stellingkeuring en de overige verplichtingen van het magazijn.
