Hoe vaak keuren: het korte antwoord
Veel mensen zoeken naar een vast getal: een keer per jaar, en klaar. Voor een rolsteiger klopt dat maar half. Een rolsteiger wordt voortdurend opgebouwd, verplaatst en weer afgebroken, en dus kent hij niet een maar drie keuringsmomenten.
De korte versie: controleer de steiger voor elk gebruik, inspecteer hem na elke opbouw en laat hem minimaal een keer per jaar volledig keuren door een deskundige. De jaarlijkse keuring is de formele verplichting, maar juist de controles voor gebruik en na opbouw voorkomen in de praktijk de meeste ongevallen.
Hieronder lopen we de drie momenten een voor een langs, met daarbij de tussentijdse keuring die nodig is na een incident.
De drie keuringsmomenten
Het verschil met bijvoorbeeld een vaste machine is dat een rolsteiger telkens in een nieuwe configuratie staat. De veiligheid hangt daardoor sterk af van de manier van opbouwen en van de staat van de losse onderdelen. Dat verklaart waarom een enkele jaarlijkse keuring niet genoeg is.
De drie momenten vullen elkaar aan. De jaarlijkse keuring beoordeelt de technische staat van het materiaal, de controle na opbouw beoordeelt de actuele opstelling, en de controle voor gebruik vangt schade op die sinds de opbouw is ontstaan. Samen dekken ze de hele levenscyclus van het gebruik af.
Controle voor elk gebruik
Voordat iemand de rolsteiger betreedt, hoort er een korte visuele controle plaats te vinden. De gebruiker kijkt of de wielen geremd zijn, of de leuningen, kantplanken en platforms aanwezig en goed bevestigd zijn, en of er geen zichtbare beschadigingen of ontbrekende onderdelen zijn.
Deze controle kost weinig tijd, maar voorkomt dat iemand een steiger beklimt die sinds de vorige inzet beschadigd is geraakt. Een omgereden diagonaalschoor of een losgeschoten koppeling is zo gebeurd. Neem deze controle op in de werkinstructie en bespreek hem in een toolboxmeeting, zodat het een vanzelfsprekende gewoonte wordt.
Inspectie na opbouw
Een rolsteiger wordt elke keer opnieuw opgebouwd, en juist tijdens die opbouw ontstaan de meeste risico's. Een vergeten schoor, een platform dat niet goed is vergrendeld of een ontbrekende leuning maakt de steiger onveilig. Daarom volgt na elke opbouw een inspectie voordat de steiger in gebruik wordt genomen.
Die inspectie doet een daartoe bevoegd persoon aan de hand van de opbouwinstructie van de fabrikant en een checklist. Pas als alles akkoord is, mag de steiger worden betreden. Welke punten daarbij horen, vind je in onze checklist voor de rolsteiger keuring.
De jaarlijkse keuring
Naast de controles rond het gebruik is er minimaal een keer per jaar een volledige keuring nodig. Een deskundige beoordeelt dan de technische staat van alle onderdelen: de frames, de koppelingen, de wielen en remmen, de platforms, de leuningen en de schoren. Versleten of vervormde delen worden afgekeurd en vervangen.
De jaarlijkse keuring is het moment waarop sluipende slijtage aan het licht komt die bij de dagelijkse controles niet opvalt. Het resultaat leg je vast in een keuringsrapport en met een sticker op de steiger, zodat in een oogopslag duidelijk is dat de keuring geldig is. Dit ritme komt overeen met dat van andere klimmaterialen, zoals beschreven bij ladderkeuring frequentie.
Tussentijdse keuring na een incident
De vaste momenten zijn de ondergrens, geen plafond. Na een gebeurtenis die de veiligheid kan hebben aangetast, keur je tussentijds opnieuw. Een aanrijding door een heftruck, het omvallen of kantelen van de steiger, of een nacht buiten in een storm zijn allemaal redenen voor een extra controle.
Ook na een lange opslagperiode is een grondige controle verstandig, omdat onderdelen in die tijd beschadigd of zoekgeraakt kunnen zijn. De vuistregel is simpel: bij twijfel over de staat van de steiger, keur opnieuw voordat je hem inzet.
De wettelijke basis
De keuringsplicht voor rolsteigers komt voort uit het feit dat een rolsteiger een arbeidsmiddel is. Artikel 7.4a van het Arbobesluit verplicht periodieke keuring van arbeidsmiddelen waarvan de veiligheid afhangt van de installatie of die onderhevig zijn aan slijtage. Een rolsteiger valt onder beide.
Daarnaast geldt de algemene zorgplicht voor werken op hoogte. Het Arboportaal wijst werkgevers op de verplichting om valgevaar zoveel mogelijk te beperken, en een goed gekeurde rolsteiger is daar een direct onderdeel van. Hoe artikel 7.4a precies werkt, leggen we uit in ons artikel over Arbobesluit 7.4a.
Technisch sluit de keuring aan op NEN-EN 1004, de norm voor mobiele rolsteigers. Die norm beschrijft de eisen aan constructie en opbouw waaraan de steiger bij keuring nog moet voldoen.
Wie mag keuren
De jaarlijkse keuring voert een deskundige uit: iemand met aantoonbare kennis van rolsteigers, de norm en de afkeurcriteria. Dat kan een intern opgeleide medewerker zijn of een extern keurbedrijf. Wat telt, is dat de persoon de gebreken kan herkennen en een onderbouwd oordeel kan geven.
De controle na opbouw doet een aangewezen bevoegd persoon, en de controle voor gebruik de gebruiker zelf. Zo zijn de verantwoordelijkheden over de drie momenten verdeeld, met oplopende deskundigheid naarmate de keuring formeler wordt. De afweging tussen intern keuren en uitbesteden lichten we toe bij keuring zelf doen of uitbesteden.
Rapport en keuringssticker
Van de jaarlijkse keuring hoort een keuringsrapport te komen waarin staat wat is gecontroleerd, wat het oordeel is en welke onderdelen eventueel zijn vervangen. Dat rapport is je bewijslast bij een controle door de Arbeidsinspectie. Hoe zo'n rapport eruitziet, lees je bij keuringsrapport rolsteiger.
Op de steiger zelf komt een sticker met de keuringsdatum, zodat gebruikers in een oogopslag zien of de keuring nog geldig is. Een steiger zonder geldige sticker hoort niet te worden gebruikt. Bewaar de rapporten geordend, het liefst gekoppeld aan je bredere compliance-administratie.
Zo regel je het met Envora
Envora brengt bij de inventarisatie van je magazijn in kaart of je rolsteigers tijdig zijn gekeurd en of de keuringsrapporten en stickers op orde zijn. Ook controleren we of de werkinstructies de dagelijkse controle en de controle na opbouw afdekken.
Je krijgt een duidelijk overzicht van wat in orde is en wat aandacht nodig heeft, samen met de prioriteiten. Zo voldoe je niet alleen aan de jaarlijkse keuringsplicht, maar borg je de veiligheid op alle drie de momenten waarop het bij een rolsteiger misgaat.
Veelgestelde vragen
Een rolsteiger keur je op drie momenten. Voor elk gebruik doet de gebruiker een visuele controle, na elke opbouw inspecteert een bevoegd persoon de steiger, en minimaal een keer per jaar voert een deskundige een volledige keuring uit. De jaarlijkse keuring is de formele verplichting die uit het Arbobesluit voortvloeit.
Ja. Een rolsteiger is een arbeidsmiddel, en artikel 7.4a van het Arbobesluit verplicht periodieke keuring van arbeidsmiddelen waarvan de veiligheid afhankelijk is van de manier van installeren of van slijtage. Voor een rolsteiger komt dat in de praktijk neer op minimaal een keuring per jaar door een deskundige.
Ja. Een rolsteiger wordt steeds opnieuw opgebouwd en verplaatst, en juist daar ontstaan de meeste fouten. Daarom controleert een daartoe bevoegd persoon de steiger na elke opbouw, voordat iemand hem betreedt. Pas als die controle akkoord is, mag de steiger in gebruik worden genomen.
Na elke gebeurtenis die de veiligheid kan hebben aangetast. Denk aan een aanrijding door een heftruck, het omvallen of kantelen van de steiger, of blootstelling aan storm. Ook na een lange opslagperiode is een extra controle verstandig voordat de steiger weer wordt ingezet.
De relevante norm is NEN-EN 1004 voor mobiele rolsteigers. Die norm stelt eisen aan de constructie, de stabiliteit en de opbouw. De keuring toetst onder meer of de steiger nog aan de uitgangspunten van deze norm voldoet en of alle onderdelen aanwezig en onbeschadigd zijn.
De jaarlijkse keuring wordt uitgevoerd door een deskundige: iemand met aantoonbare kennis van rolsteigers, de norm en de afkeurcriteria. Dat kan een opgeleide medewerker zijn of een extern keurbedrijf. De dagelijkse controle voor gebruik doet de gebruiker zelf; de controle na opbouw een daartoe aangewezen bevoegd persoon.
