Wat zijn snijbestendige handschoenen
Snijbestendige handschoenen zijn werkhandschoenen die gemaakt zijn van materialen die moeilijk doorsnijden, zoals speciale garens met glasvezel of staaldraad in de weving. Ze beschermen handen en vingers tegen scherpe randen en messen zonder dat de medewerker zijn tastgevoel volledig verliest.
In een magazijn zijn ze een van de meest gebruikte persoonlijke beschermingsmiddelen. Het werk bestaat voor een groot deel uit het pakken, openen en verplaatsen van goederen, en juist daarbij komen handen voortdurend in contact met karton, banden, folie en scherpe metalen delen.
De handschoen is een sluitstuk. Waar het snijrisico niet met veiliger gereedschap of een andere werkwijze kan worden weggenomen, vangt de handschoen de laatste kans op letsel op. Dat maakt de juiste keuze belangrijk.
Wanneer zijn werkhandschoenen in het magazijn verplicht
De basis staat in het Arbeidsomstandighedenbesluit, hoofdstuk 8, over persoonlijke beschermingsmiddelen. Het uitgangspunt is dat een risico eerst aan de bron wordt aangepakt en dat persoonlijke bescherming volgt als dat niet volstaat.
Blijft er een reeel snijrisico bestaan, dan moet de werkgever geschikte handschoenen beschikbaar stellen. Hij verstrekt die kosteloos, zorgt dat ze passen bij het risico en het werk, en ziet erop toe dat ze in de betreffende situatie worden gebruikt.
De handschoenen zelf moeten voldoen aan de Europese PBM-verordening 2016/425. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of de risico's zijn beoordeeld en of de juiste bescherming aanwezig is. Het bredere kader staat in onze Arbowet-gids voor magazijnen.
Welke snijrisico's spelen in een magazijn
Het grootste snijrisico zit bij het openen van verpakkingen. Een mes dat door een omsnoeringsband of krimpfolie schiet, kan uithalen naar de hand die het pak vasthoudt. Ook de metalen banden zelf zijn scherp en veren onder spanning terug bij het doorknippen.
Daarnaast zijn er de scherpe randen van beschadigde stellingen, plaatmateriaal, houtsplinters van pallets en snijranden van geopende blikken of verpakkingen. Bij het opruimen van afval en het hanteren van glas of metaal komen die randen ongemerkt in contact met de handen.
Elk van deze bronnen vraagt om een afweging. Op de inpak- en uitpakplekken is een snijbestendige handschoen vrijwel altijd op zijn plaats, terwijl bij lichter werk een lichtere bescherming volstaat. Leg per taak vast welk risico er speelt en welk niveau daarbij hoort.
De EN 388-norm uitgelegd
Handschoenen tegen mechanische risico's worden getest volgens de EN 388-norm. Onder het pictogram van een schild of hamer staat een reeks tekens die de prestaties aangeven op vier vaste eigenschappen.
Dat zijn achtereenvolgens de schuurweerstand, de snijweerstand volgens de klassieke coupe-test, de scheurweerstand en de perforatieweerstand. Voor snijbestendigheid is daar een modernere test bijgekomen, de ISO 13997-test, waarvan de uitkomst met een letter A tot en met F wordt aangegeven.
Sommige handschoenen dragen daarnaast een extra P, die staat voor stootbescherming op de handrug. Door de markering te lezen weet je precies waartegen een handschoen beschermt en hoe goed. Neem die eis mee bij de inkoop van persoonlijke beschermingsmiddelen.
Snijniveaus A tot en met F kiezen
De snijweerstand volgens de ISO 13997-test loopt van niveau A tot en met F. Niveau A biedt de laagste weerstand, niveau F de hoogste. Hoe hoger de letter, hoe meer kracht er nodig is om door het materiaal te snijden.
Voor algemeen inpak- en handlingwerk met karton volstaat vaak een middelhoog niveau. Werkt een medewerker met scherpe metalen banden, plaatmateriaal of glas, dan is een hoger niveau richting D, E of F nodig. Het scherpste materiaal dat iemand hanteert bepaalt de ondergrens van de keuze.
Kies liever iets ruimer dan te krap, maar houd rekening met tastgevoel en soepelheid. Een handschoen met een zeer hoog snijniveau kan stugger zijn, en als daardoor het comfort of de grip te veel afneemt, wordt hij niet consequent gedragen. De beste bescherming is de handschoen die past bij zowel het risico als het werk.
Wanneer je juist geen handschoenen draagt
Handschoenen zijn niet altijd de veilige keuze. Bij draaiende of roterende machinedelen overheerst het intrekgevaar: een handschoen kan gegrepen worden en de hand meetrekken, met ernstig letsel als gevolg.
Bij werk aan boormachines, draaibanken of ander roterend gereedschap worden daarom geen handschoenen gedragen. Het is belangrijk dit onderscheid duidelijk te maken op de werkvloer, want de reflex om altijd handschoenen te dragen kan hier verkeerd uitpakken.
Leg in de instructies vast waar handschoenen verplicht zijn en waar ze juist verboden zijn. Zo voorkom je dat een maatregel tegen snijletsel elders een nieuw risico introduceert. Neem dit onderscheid mee in de voorlichting en instructie.
Handschoenbeleid en beheer
Goed handschoenbeleid begint bij de RI&E en eindigt bij beschikbaarheid op de vloer. Beschrijf per taak welk snijrisico er speelt, welk EN 388-niveau daarbij hoort en waar handschoenen juist niet gedragen mogen worden.
Zorg dat de juiste maten altijd voorradig en bereikbaar zijn. Een handschoen die te groot is, biedt minder grip en bescherming, en een versleten of gescheurde handschoen hoort direct te worden vervangen. Betrek medewerkers bij de keuze, want een prettig zittende handschoen wordt het meest gebruikt.
Combineer de handschoen met veilig snijgereedschap en met een toolboxmeeting over snijletsel. En zorg dat de EHBO-voorziening op orde is, zodat een snijwond die tóch ontstaat direct kan worden verzorgd.
Checklist snijbestendige handschoenen magazijn
Loop deze punten na om te controleren of uw aanpak sluitend en aantoonbaar is.
| Onderdeel | Wat controleer je |
|---|---|
| Risico | Snijrisico's per taak beoordeeld in de RI&E |
| Norm | Handschoenen voorzien van een EN 388-markering |
| Niveau | Snijniveau passend bij het scherpste materiaal |
| Machines | Geen handschoenen bij draaiende delen |
| Beheer | Juiste maten voorradig, versleten paren vervangen |
| Gereedschap | Veilig snijgereedschap gecombineerd met bescherming |
| EHBO | Eerste hulp bij snijwonden op orde |
Pak de inpakstraat als eerste aan. Daar wordt het meest gesneden en ontstaan de meeste wonden. Een combinatie van een veilig mes en een snijbestendige handschoen op precies die plek levert de grootste winst op, terwijl je bij machinewerk juist bewust géén handschoenen voorschrijft.
Veelgestelde vragen
Ze zijn verplicht zodra er een snijrisico is dat niet op een andere manier kan worden weggenomen. Het Arbobesluit hanteert de volgorde dat je een risico eerst aan de bron aanpakt, bijvoorbeeld met een veiliger snijgereedschap, en pas daarna persoonlijke bescherming inzet. Blijft er een reeel risico op snijletsel, dan moet de werkgever geschikte handschoenen kosteloos verstrekken en het gebruik ervan in die situatie verplichten.
EN 388 is de Europese norm voor handschoenen die tegen mechanische risico's beschermen. Onder het pictogram van een hamer of schild staan tekens die de prestaties aangeven: achtereenvolgens de schuurweerstand, de snijweerstand volgens de coupe-test, de scheurweerstand en de perforatieweerstand. Een aanvullende letter geeft de snijweerstand volgens de modernere ISO 13997-test, en een extra P duidt op stootbescherming. Zo lees je in een oogopslag waarvoor de handschoen geschikt is.
De letters A tot en met F geven de snijweerstand aan volgens de ISO 13997-test, waarbij A de laagste en F de hoogste weerstand is. Hoe hoger de letter, hoe meer kracht nodig is om door het materiaal te snijden. Voor algemeen inpak- en handlingwerk volstaat vaak een lager niveau, terwijl het werken met scherp metaal, glas of zeer scherpe randen om een hoger niveau vraagt. Bepaal het benodigde niveau op basis van het scherpste materiaal dat een medewerker hanteert.
Dat hangt af van wat er wordt gehanteerd. Voor het openen van kartonnen dozen en algemeen inpakwerk is een middelhoog niveau doorgaans voldoende. Werkt een medewerker met scherpe metalen banden, plaatmateriaal of glas, dan is een hoger niveau nodig, richting de bovenkant van de schaal. Kies liever iets ruimer dan te krap, maar houd rekening met tastgevoel en comfort, want een te stugge handschoen wordt niet gedragen.
Nee, bij draaiende of roterende machinedelen zijn handschoenen juist gevaarlijk. Een handschoen kan gegrepen worden en de hand mee naar binnen trekken, wat tot ernstig letsel leidt. Bij werkzaamheden aan boren, draaibanken of andere roterende gereedschappen worden daarom geen handschoenen gedragen. Het snijrisico bij het handmatig openen van dozen en het intrekgevaar bij machines vragen dus om een verschillende aanpak.
Combineer twee maatregelen. Gebruik een veilig snijgereedschap met een verzonken of automatisch terugtrekkend mesje, zodat het lemmet niet onnodig blootligt. Draag daarnaast snijbestendige handschoenen met een passend EN 388-niveau. De handschoen beschermt tegen de terugslag van een mes en tegen scherpe metalen banden, terwijl het veilige gereedschap de kans op uitschieten verkleint. Samen dekken ze het grootste deel van het risico af.
