Wat is een bordestrap
Een bordestrap is een trap met bovenaan een platform, het bordes, waarop iemand veilig kan staan en werken. Rond dat platform zit doorgaans een hekwerk dat de gebruiker tegen vallen beschermt. In magazijnen en distributiecentra wordt de bordestrap veel gebruikt om producten uit hogere stellingvakken te pakken of om onderhoud op hoogte te doen.
De meeste bordestrappen zijn verrijdbaar en hebben wielen met een rem die de trap op zijn plek houdt zodra iemand erop stapt. Dat maakt de trap flexibel inzetbaar, maar betekent ook dat de wielen, de rem en de stabiliteit periodiek beoordeeld moeten worden.
Omdat met een bordestrap op hoogte wordt gewerkt, is de technische staat direct gekoppeld aan de veiligheid van de gebruiker. Een verborgen gebrek aan het hekwerk of de treden kan tot een val leiden, en een val van hoogte hoort tot de meest voorkomende ernstige bedrijfsongevallen.
Bordestrap, trap of ladder
De begrippen trap, ladder en bordestrap worden vaak door elkaar gebruikt, maar voor de keuring is het onderscheid belangrijk. Het type bepaalt waar de keurmeester op let.
Een ladder is bedoeld om te beklimmen en kort op te staan, niet om langer op te werken. Een gewone trap heeft tredes en soms een leuning, maar geen werkplatform. Een bordestrap onderscheidt zich juist door het platform met hekwerk, waardoor iemand er met beide handen vrij op kan werken.
Dat platform en hekwerk maken de bordestrap geschikt voor langer werken op hoogte, maar voegen ook extra keuringspunten toe. Voor de algemene regels rond klimmaterieel is het artikel over de keuring van ladders en trappen een goed startpunt.
Is keuren verplicht
De plicht om een bordestrap te keuren komt voort uit de arbeidsomstandighedenwetgeving. Een bordestrap is een arbeidsmiddel, en voor arbeidsmiddelen gelden duidelijke keuringseisen.
De kern staat in artikel 7.4a van het Arbobesluit. Dat artikel bepaalt dat arbeidsmiddelen die blootstaan aan invloeden die tot gevaarlijke situaties kunnen leiden, zo vaak als nodig worden gekeurd door een deskundige. Een bordestrap die dagelijks in het magazijn wordt verplaatst en beklommen, valt hier zonder twijfel onder.
De Nederlandse Arbeidsinspectie ziet toe op de naleving en kan bij een controle vragen naar het bewijs dat de keuring is uitgevoerd. Het uitgangspunt van de wet is dat de werkgever de veiligheid van het klimmaterieel aantoonbaar borgt.
NEN 2484 en de wettelijke basis
Naast de wettelijke keuringsplicht bestaat er een norm die invult hoe draagbaar klimmaterieel eruit moet zien en waarop het wordt beoordeeld. Die norm is NEN 2484.
NEN 2484 stelt eisen aan de sterkte, de stabiliteit en de veiligheid van draagbaar klimmaterieel, waaronder bordestrappen. De norm is afgeleid van de eisen voor draagbaar klimmaterieel en sluit aan op de Europese norm EN 131. Belangrijk om te weten is dat NEN 2484 zelf geen wet is. De juridische keuringsplicht komt uit het Arbobesluit, terwijl de norm de erkende maatstaf is waarop keurmeesters in de praktijk beoordelen.
Voor de werkgever betekent dit dat een keuring conform NEN 2484 de meest herkenbare manier is om de deskundigheidseis uit de wet in te vullen. Wie een bordestrap volgens deze norm laat keuren, kan bij een controle aantonen dat de beoordeling op een erkende maatstaf berust.
Hoe vaak keuren
De wet noemt geen vast aantal keuringen per jaar, maar spreekt over zo vaak als nodig is. In de praktijk is daar een werkbare ondergrens uit gegroeid die voor de meeste magazijnen geldt.
Die ondergrens is een keuring per jaar door een deskundige. Voor een bordestrap die in een enkele dienst en bij normale belasting wordt gebruikt, is jaarlijks keuren het uitgangspunt. Bij intensief gebruik, meerdere ploegen of een zware omgeving ligt een hogere frequentie voor de hand.
De periodieke keuring komt bovenop de controle die de gebruiker voor elk gebruik doet. Net als bij de keuringsfrequentie van ladders is het de combinatie van dagelijkse oplettendheid en jaarlijkse deskundige keuring die de veiligheid borgt.
| Gebruik | Aanbevolen keuringsfrequentie |
|---|---|
| Normaal magazijngebruik | Minimaal jaarlijks door een deskundige |
| Intensief of meerploegengebruik | Vaker dan jaarlijks |
| Voor elk gebruik | Visuele controle door de gebruiker |
| Na een val of beschadiging | Herkeuring voor hervatting |
Wat wordt er gekeurd
Een bordestrapkeuring loopt de veiligheidsbepalende onderdelen systematisch na. Het doel is om gebreken te vinden voordat ze tot een val of een ongeval leiden.
De keurmeester kijkt onder meer naar de treden en de bevestiging ervan, het platform, het hekwerk rond het bordes, de zijbomen, de scharnieren en de antislipvoorzieningen. Bij een verrijdbare bordestrap horen daar de wielen, de remmen en de stabiliteit van het onderstel bij.
Ook de leesbaarheid van de typeplaat en de aanduiding van de maximale belasting worden beoordeeld. Een bordestrap met een vervormd hekwerk, gescheurde treden of een rem die niet meer pakt, wordt afgekeurd. Dergelijke gebreken zijn met een gerichte keuring goed op te sporen voordat ze gevaarlijk worden.
Controle voor elk gebruik
De jaarlijkse keuring vervangt niet de aandacht van de gebruiker. Voor elk gebruik hoort een korte visuele controle, want een gebrek kan ook tussen twee keuringen door ontstaan.
De gebruiker let daarbij op zichtbare beschadigingen aan de treden en het platform, op een hekwerk dat los of vervormd is, en op wielen of remmen die niet goed werken. Een trap die wankel staat of waarvan een onderdeel beschadigd lijkt, gebruikt u niet en meldt u direct.
Deze controle kost weinig tijd en voorkomt dat een ondertussen ontstaan gebrek pas bij de volgende keuring wordt opgemerkt. Een korte instructie aan de medewerkers maakt duidelijk waar ze op moeten letten.
Wie mag keuren
De keuring wordt uitgevoerd door een deskundig persoon. De wet vraagt deskundigheid en onafhankelijkheid, maar koppelt de keuring niet aan een enkel verplicht keurmerk.
In de praktijk laten veel bedrijven de keuring doen door een externe keurmeester die NEN 2484 als maatstaf hanteert. Een intern opgeleide medewerker met aantoonbare deskundigheid mag de keuring ook uitvoeren, mits hij voldoende losstaat van het dagelijks gebruik om afwijkingen ook echt te benoemen.
Belangrijk is dat de keuring meer is dan een formaliteit. Een keuring die alleen op papier bestaat, biedt geen bescherming bij een val of een controle door de Arbeidsinspectie.
Sticker en dossier
Na een goedgekeurde keuring krijgt de bordestrap een keuringssticker met de datum van keuring en de volgende keuringsdatum. Die sticker maakt voor iedereen op de werkvloer zichtbaar dat de trap in orde is en wanneer de volgende beurt valt.
Naast de sticker hoort een dossier bij het klimmaterieel. Daarin zitten het keuringsrapport, de geconstateerde gebreken en het uitgevoerde herstel. Dat dossier is het bewijs richting de Arbeidsinspectie en de verzekeraar.
In veel magazijnen ligt dat bewijs verspreid over mappen, mailboxen en losse stickers. Een centraal overzicht waarin per trap de keuringsdatum en het rapport staan, voorkomt dat een keuring ongemerkt verloopt.
Afkeur en herstel
Niet elke keuring eindigt met een goedkeuring. Als de keurmeester een gebrek vindt dat de veiligheid raakt, volgt een afkeur of een voorwaarde voor herstel.
Een afgekeurde bordestrap mag niet in gebruik blijven tot het gebrek is verholpen. U haalt de trap uit roulatie, markeert hem duidelijk als afgekeurd en laat herstel of vervanging uitvoeren. Bij draagbaar klimmaterieel is vervanging soms verstandiger dan reparatie, omdat een hersteld onderdeel de oorspronkelijke sterkte niet altijd terugkrijgt.
Leg de afkeur en de afhandeling vast in het dossier. Zo blijft de historie van de bordestrap compleet en kunt u bij een controle laten zien dat u tijdig hebt ingegrepen.
Veelgemaakte fouten
De meeste problemen rond bordestrapkeuring ontstaan niet door onwil, maar door versnippering. Een paar terugkerende fouten zijn eenvoudig te voorkomen.
De eerste is het zien van een bordestrap als gewoon meubilair in plaats van als arbeidsmiddel, waardoor de keuring uitblijft. De tweede is het ontbreken van overzicht, waardoor de ene trap netjes wordt gekeurd en de andere ongemerkt het hele jaar overslaat.
De derde fout is het laten staan van een afgekeurde of beschadigde trap zonder duidelijke markering, waardoor iemand hem alsnog gebruikt. Een compleet overzicht van alle keuringen in het magazijn, van de bordestrap tot de rolsteiger en de heftruck, sluit deze gaten. Bekijk daarvoor ook het overzicht van de verplichtingen voor een magazijn.
Veelgestelde vragen
Ja. Een bordestrap is een arbeidsmiddel en draagbaar klimmaterieel, en valt onder artikel 7.4a van het Arbobesluit. Dat artikel vraagt dat arbeidsmiddelen die onderhevig zijn aan invloeden die tot gevaarlijke situaties leiden, periodiek worden gekeurd door een deskundige. Voor een bordestrap die dagelijks in een magazijn wordt gebruikt, betekent dit in de praktijk minimaal een keuring per jaar.
De wet noemt geen vast getal, maar de praktijknorm is minimaal jaarlijks. Bij intensief gebruik, meerdere ploegen of een zware omgeving is een hogere frequentie verstandig. Naast de periodieke keuring blijft een visuele controle door de gebruiker voor elk gebruik nodig.
De keuringsplicht zelf staat in artikel 7.4a van het Arbobesluit. NEN 2484 is de Nederlandse norm voor draagbaar klimmaterieel die de eisen aan sterkte en veiligheid invult. De norm is geen wet, maar geldt in de praktijk als de erkende maatstaf waarop keurmeesters de staat van een bordestrap beoordelen.
Een bordestrap heeft bovenaan een platform, het bordes, waarop iemand veilig kan staan en werken, meestal met een hekwerk eromheen. Een gewone trap of huishoudtrap mist dat platform en hekwerk. Door het bordes is de bordestrap geschikt voor langer werken op hoogte, bijvoorbeeld bij het vullen van stellingen.
Ja. Bij een bordestrap is het hekwerk rond het platform een veiligheidsbepalend onderdeel. De keurmeester controleert of het hekwerk stevig vastzit, niet vervormd is en op de juiste hoogte staat. Een bordestrap met een beschadigd of ontbrekend hekwerk wordt afgekeurd.
De keuring wordt uitgevoerd door een deskundig persoon met voldoende kennis van draagbaar klimmaterieel en NEN 2484. Dat kan een externe keurmeester zijn of een intern opgeleide medewerker met aantoonbare deskundigheid die voldoende losstaat van het dagelijks gebruik.
Een afgekeurde bordestrap mag niet in gebruik blijven tot het gebrek is hersteld. U haalt de trap uit roulatie, markeert hem duidelijk als afgekeurd en laat herstel of vervanging uitvoeren. Leg de afkeur en de afhandeling vast in het dossier zodat de historie compleet blijft.
Ja. Een bordestrap is een van de arbeidsmiddelen die periodiek gekeurd moeten worden en hoort daarmee in hetzelfde overzicht als de ladderkeuring, de rolsteigerkeuring en de overige verplichtingen van het magazijn.
