Wat is een droge blusleiding
Een droge blusleiding keuren begint met begrijpen wat zo'n leiding doet. Een droge blusleiding is een vaste, normaal lege leiding die door een gebouw loopt en die de brandweer bij een brand zelf met water vult vanaf een aansluiting buiten. Daardoor hoeft de brandweer geen lange slangen door het pand te trekken en kan ze snel op hoogte of diep in het gebouw blussen.
De leiding heeft een voedingsaansluiting op de begane grond en op verschillende plekken in het pand brandslangaansluitingen. Bij een inzet koppelt de brandweer buiten aan, zet de leiding onder druk en tapt binnen het water af op de plek van de brand.
Juist omdat de leiding normaal leeg staat, is niet met het blote oog te zien of ze werkt. Een verstopping, een lekkage of een dichtgedraaide afsluiter blijft onopgemerkt tot het moment dat het ertoe doet. Daarom is periodieke keuring geen overbodige luxe maar een noodzaak.
Droog versus nat
Blusleidingen bestaan in een droge en een natte variant. Het verschil zit in de vraag of de leiding permanent onder water staat. Die keuze bepaalt hoe de leiding werkt en hoe ze wordt onderhouden.
Een natte blusleiding staat altijd vol water en is direct te gebruiken. Een droge blusleiding staat leeg en wordt pas bij een inzet gevuld. Droge leidingen worden gekozen waar permanent water onpraktisch is, bijvoorbeeld vanwege bevriezingsrisico of omdat de inzet aan de brandweer wordt overgelaten.
In beide gevallen geldt dat de leiding betrouwbaar moet zijn. Voor de droge variant ligt de nadruk in de keuring op de dichtheid en de sterkte onder druk, omdat de leiding die druk alleen tijdens een test en een echte inzet ondergaat.
NEN 1594 als basis
De keuring van een droge blusleiding gebeurt volgens NEN 1594. Dat is de norm voor droge blusleidingen in en aan gebouwen en ze beschrijft de eisen aan ontwerp, aanleg, beheer, onderhoud en keuring. Wie de leiding wil keuren, gebruikt deze norm als uitgangspunt.
De norm geeft onder meer aan met welke druk de leiding wordt beproefd en welke onderdelen worden gecontroleerd. Een actuele uitgave is te vinden via het Nederlands Normalisatie-instituut. De norm zorgt dat keuringen overal op dezelfde, navolgbare manier worden uitgevoerd.
Naast de norm spelen de eisen van de brandweer een rol, omdat zij de leiding bij een brand gebruikt. De aansluitingen en de bereikbaarheid moeten aansluiten op de werkwijze van de hulpdiensten.
Wanneer is keuring verplicht
Heeft uw pand een droge blusleiding, dan is het onderhoud ervan niet vrijblijvend. De leiding is een brandbeveiligingsinstallatie en moet betrouwbaar werken op het moment dat de brandweer haar nodig heeft.
De wettelijke basis ligt in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dat besluit eist dat brandbeveiligingsinstallaties adequaat worden beheerd, gecontroleerd en onderhouden, zodat de werking continu is gewaarborgd. De jaarlijkse keuring volgens NEN 1594 is de praktische invulling daarvan.
Welke installaties in een pand aanwezig moeten zijn, hangt af van de bouw en het gebruik. Het Informatiepunt Leefomgeving beschrijft de regels voor brandveiligheidsinstallaties. De omgevingsvergunning van uw pand maakt duidelijk wat voor uw situatie geldt.
Hoe vaak keuren
De keuring van een droge blusleiding is in de regel jaarlijks. Dat ritme zorgt dat gebreken op tijd aan het licht komen en dat de leiding ieder jaar opnieuw aantoonbaar in orde is. De norm en de afspraken met uw leverancier bepalen de precieze invulling.
Binnen die jaarlijkse keuring zit een visuele controle die elk jaar plaatsvindt en een perstest die de leiding onder druk zet. De perstest is zwaarder en wordt soms met een ruimer interval uitgevoerd, afhankelijk van wat de norm voorschrijft voor het type leiding.
Naast de formele keuring is het verstandig de aansluitingen en de bereikbaarheid regelmatig zelf te bekijken. Een aansluiting die geblokkeerd raakt door opgeslagen goederen is een veelvoorkomend probleem in een druk magazijn.
Wat de keuring inhoudt
De keuring bestaat uit meerdere onderdelen die samen een oordeel geven over de betrouwbaarheid van de leiding. De keurder werkt daarbij de punten uit NEN 1594 af.
De onderstaande tabel geeft de belangrijkste onderdelen weer. Het keuringsrapport legt per onderdeel het resultaat vast.
| Onderdeel | Wat er wordt beoordeeld |
|---|---|
| Visuele controle | Staat van leiding, koppelingen en afsluiters |
| Aansluitingen | Voedingsaansluiting en brandslangaansluitingen |
| Perstest | Dichtheid en sterkte onder druk |
| Bereikbaarheid | Vrije toegang tot aansluitingen en kasten |
| Bewegwijzering | Aanduiding en herkenbaarheid van de aansluitingen |
Wie mag keuren
De keuring van een droge blusleiding is werk voor een deskundige. De persoon moet de norm kennen, de perstest veilig kunnen uitvoeren en beschikken over de juiste meetmiddelen. Een ondeskundig uitgevoerde perstest kan de leiding zelfs beschadigen.
In de praktijk besteedt u de keuring uit aan een erkend bedrijf dat gespecialiseerd is in brandbeveiligingsinstallaties. Vraag naar de ervaring met droge blusleidingen en naar de manier waarop het bedrijf de keuring rapporteert. Net als bij de keuring van een sprinklerinstallatie is de keuze van een deskundige partij bepalend voor de kwaliteit.
Houd er rekening mee dat de brandweer een belang heeft bij de leiding. Een goede keurder stemt de aansluitingen en de bereikbaarheid af op de werkwijze van de hulpdiensten, zodat de inzet bij een echte brand soepel verloopt.
Keuringsrapport en logboek
Na elke keuring ontvangt u een keuringsrapport. Daarin staan de gecontroleerde onderdelen, de resultaten en de eventuele gebreken met een advies voor herstel. Het rapport is het bewijs dat de leiding op dat moment is beoordeeld.
De rapporten samen vormen het dossier van de leiding. In dat dossier horen ook de herstelacties, de herkeuringen en de meldingen als de leiding tijdelijk buiten gebruik was. Een inspecteur of de brandweer kijkt naar dit dossier om te beoordelen of het onderhoud op orde is.
Veel bedrijven bewaren deze stukken verspreid, waardoor een keuring ongemerkt verloopt of een rapport zoek raakt. Door het dossier centraal en digitaal bij te houden, blijft de leiding aantoonbaar in orde en komt de jaarlijkse keuring automatisch op de planning.
Aandachtspunten in het magazijn
In een magazijn of distributiecentrum vraagt een droge blusleiding extra aandacht, omdat de inrichting voortdurend verandert. Stellingen, pallets en goederen kunnen ongemerkt een aansluiting blokkeren of een kast onbereikbaar maken.
Houd de aansluitingen en de slangkasten daarom altijd vrij. Een aansluiting die achter een volle pallet verdwijnt, kost bij een brand kostbare tijd. Neem de vrije bereikbaarheid mee in uw eigen periodieke rondes en in de instructie van het personeel.
Let ook op de samenhang met de andere brandvoorzieningen. Een droge blusleiding werkt samen met de vluchtwegen en de overige blusmiddelen, en hoort daarom in hetzelfde overzicht thuis als de brandblussers en de haspels.
Veelgemaakte fouten
De problemen met droge blusleidingen ontstaan zelden door de techniek zelf, maar door beheer dat tekortschiet. Een paar fouten komen telkens terug.
De eerste is het overslaan van de jaarlijkse keuring, omdat een lege leiding nu eenmaal geen problemen lijkt te geven. De tweede is een geblokkeerde of slecht bereikbare aansluiting door opgeslagen goederen. De derde is een perstest die niet of ondeskundig is uitgevoerd, waardoor de sterkte en dichtheid niet zijn aangetoond.
De vierde fout is een ontbrekend dossier, waardoor de leiding bij een controle niet aantoonbaar in orde is. Wie de keuring, de bereikbaarheid en het dossier structureel beheert, voorkomt deze fouten en houdt de leiding klaar voor de brandweer. Bekijk ook hoe u brandslanghaspels laat keuren, want die volgen een vergelijkbaar onderhoudsritme.
Veelgestelde vragen
Ja. Als uw pand een droge blusleiding heeft, dan moet die installatie betrouwbaar werken en aantoonbaar worden onderhouden. Het Besluit bouwwerken leefomgeving eist dat brandbeveiligingsinstallaties adequaat worden beheerd en gecontroleerd. De keuring volgens NEN 1594 is de manier om aan die eis te voldoen.
De keuring is in de regel jaarlijks. Daarbij hoort een visuele controle van de leiding en de aansluitingen en periodiek een perstest waarbij de leiding onder druk wordt gezet om dichtheid en sterkte te beoordelen. De exacte intervallen en de zwaarte van de test volgen uit NEN 1594.
Een droge blusleiding staat normaal leeg en wordt bij brand door de brandweer zelf gevuld via een aansluiting buiten. Een natte blusleiding staat permanent onder water en is direct te gebruiken. Droge leidingen komen vooral voor in panden waar bevriezing of beheer een rol speelt en waar de brandweer de inzet verzorgt.
De keuring wordt uitgevoerd door een deskundig en erkend bedrijf dat ervaring heeft met droge blusleidingen en de perstest veilig kan uitvoeren. De persoon moet de norm NEN 1594 kennen en beschikken over de juiste meetmiddelen. Vraag uw leverancier naar de deskundigheid en de erkenning voordat u opdracht geeft.
NEN 1594 is de norm voor droge blusleidingen in en aan gebouwen. Ze beschrijft de eisen aan ontwerp, aanleg, beheer, onderhoud en keuring, inclusief de persdruk en de controlepunten. De norm is daarmee de technische basis waarop de jaarlijkse keuring wordt uitgevoerd.
Bij afkeur worden de gebreken vastgelegd in het keuringsrapport en moet u die laten herstellen. Tot het herstel is uitgevoerd, is de leiding niet betrouwbaar en treft u zo nodig compenserende maatregelen. Leg het herstel en de herkeuring vast in het logboek zodat de leiding weer aantoonbaar in orde is.
